TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Baş Uzmanı ve İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Astronomi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tansel Ak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, robotik teleskobun araştırmacılar için büyük kolaylıklar sağlayacağını bildirdi.

Robotik özelliği dolayısıyla, gözlenecek yıldızların koordinatlarının bilgisayara girilerek gece boyunca teleskobun kendi kendine yıldızları izleyebileceğini kaydeden Ak, teleskobun daha çok değişen yıldızları gözlemleyeceğini belirtti.

Türk astronomların büyük çoğunluğunun değişen yıldızlar üzerine araştırmalar yaptığını vurgulayan Ak, yeni teleskobun bilim adamları tarafından değişen yıldızlar, patlama ve örtme gösteren yıldızları gözlemlemede kullanmalarının beklendiğini söyledi.
 

ABD’ye sipariş verilen 1 metre çapındaki bir başka teleskobun da önümüzdeki yıl TUG’a yerleştirileceğini kaydeden Ak, bunu takiben 3 metre çapındaki daha büyük ölçülere sahip teleskobun da sipariş edileceğini anlattı.

Ak, sipariş verilen teleskopların TÜBİTAK’a ait Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki merkezlere konulacağını ifade etti.
 

Yaptığımız araştırmalardan güzel çalışmalar çıkıyor. Kendimize ait teleskoplar arttıkça bilim adamlarımızın uzayla ilgili araştırma imkanları daha da artacak.”

Başkentliler, perseid meteor yağmurlarını Ankara Üniversitesi (AÜ) Ahlatlıbel Rasathanesinde düzenlenen etkinliklerle izledi.

TÜBİTAK’ın desteğiyle düzenlenen ve katılımın ücretsiz olduğu etkinlikte, teleskoplarla ve çıplak gözle gökyüzü gözlemleri ve yıldız kaymasına ilişkin sunular yapıldı.

Çıplak gözle de izlenebilen bu gök olayını Rasathanede izleyenler, uzman astronomlarla gök bilim konularında sohbet etti ve gökyüzüne teleskoplarla baktı.

Yıldız kayması

“Kayan yıldızlar” ya da “akan yıldızlar” olarak da bilinen Perseid gök taşı yağmuru, Swift-Tuttle kuyruklu yıldızı tarafından bırakılan kalıntıların içinden Dünya’nın geçmesi sonucu oluşuyor.

Atmosfere çok büyük hızlarla çarpan parçacıklar yanarak, yıldız kayması denilen meteor yağmuru olayının gerçekleşmesine neden oluyor.

Atmosferde yanan meteorun bıraktığı izler, gökyüzünde tek bir bölgeden geliyormuş gibi görüldüğünden, meteor yağmurları, “saçılma noktaları” denilen bu bölgede bulunan takım yıldızlara göre adlandırılıyor.

Perseid yağmurunda, radyant noktası Kahraman (Perseus) Takımyıldızı doğrultusuna denk geldiğinden, eğer bir kayma olayı başından sonuna kadar izlenmek istenirse bu doğrultuya bakılması gerekiyor.

Yarınki gökyüzü şöleninde, saatte ortalama 80 meteorun gözlenebileceği tahmin ediliyor.

AA muhabirinin AÜ Rasathanesi yetkililerinden aldığı bilgiye göre, halk arasında “kayan yıldızlar” ya da “akan yıldızlar” olarak bilinen gök taşları, gök bilimin en çok ilgi çeken konularından birini oluşturuyor.

“Gök taşı yağmuru” da denilen bu gökyüzü şöleni, gökyüzü meraklıları için keyifli anlar yaşatırken, Dünya için bir tehdit oluşturmuyor.

Perseid gök taşı yağmuru, Swift-Tuttle kuyruklu yıldızı tarafından bırakılan kalıntıların içinden Dünya’nın geçmesi sonucu oluşuyor.

Atmosfere çok büyük hızlarla çarpan parçacıklar yanarak, yıldız kayması denilen meteor yağmuru olayının gerçekleşmesine neden oluyor.

Atmosferde yanan meteorun bıraktığı izler, gökyüzünde tek bir bölgeden geliyormuş gibi görüldüğünden, meteor yağmurları, saçılma noktaları denilen bu bölgede bulunan takım yıldızlara göre adlandırılıyor.

Perseid yağmurunda, radyant noktası Kahraman (Perseus) takımyıldızı doğrultusuna denk geldiğinden eğer bir kayma olayı başından sonuna kadar izlenmek istenirse bu doğrultuya bakılması gerekiyor. Uygun koşullarda, saatte 80′e varan sayılarda gözlem yapılması mümkün oluyor.

Yarın gece dilek tutun

Bilim insanları, gök taşlarından özellikle bir asteroid (küçük gezegen) ya da bir kuyruklu yıldız ile ilişkili olanların yörüngelerini, büyüklüklerini ve atmosfere giriş hızlarını çok iyi hesapladıklarından, bu gök taşları bulundukları bölgeden her yıl geçiyor.

Bu nedenle her yıl aynı zamanlarda bir kuyruklu yıldız ya da küçük gezegen kalıntısından kaynaklanan bir gök taşı yağmuru izlenebiliyor. Dünyanın yörüngesinin kalıntı olan bir bölgesinden her geçişinde buradaki kalıntı daha da azalıyor ve büyük gök taşlarının sayısı iyice düşüyor.

Yarın gece gerçekleşecek gök taşı yağmurunda da Dünya’nın atmosferine büyük bir gök taşının çarpması beklenmiyor.

Yıldız kaymasında, çok küçük çakıl taşları büyüklüğündeki gök taşları, atmosfere girip yandıklarında bıraktıkları izler olarak görülüyor. Bu izleri izlemek ve her izden sonra belki de bir dilek tutmak bir yaz gecesinin keyfini de katlıyor.

Rasathaneden şölene davet var

AÜ Ahlatlıbel Rasathanesi, Perseid meteor yağmuru gözlemi için yarın bir etkinlik düzenliyor.

TÜBİTAK’ın desteğiyle düzenlenen ve katılımın ücretsiz olduğu etkinlikte, teleskoplarla ve çıplak gözle gökyüzü gözlemleri ve konu hakkında sunular yer alıyor. Çıplak gözle her yerden izlenebilecek bu gök olayını Rasathane’den izleyecekler, şehir ışıklarından uzakta daha fazla sayıda akan yıldız görmek, uzman astronomlarla gök bilim konularında sohbet etmek ve gökyüzüne bir de teleskoplarla bakmak ayrıcalığına sahip olacaklar.

Havanın açık ya da kapalı olmasına göre iki ayrı programın yapılacağı etkinlik, 19.00-02.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Etkinlikle ilgili detaylı bilgiye http://rasathane.ankara.edu.tr adresinden ulaşılabiliyor.