Türk araştırmacılar, zor arazi koşullarında böceklerdeki gibi yüksek hareket kabiliyeti ve hayatta kalma becerisine sahip altı bacaklı robot “SensoRHex”in tasarım ve üretimini tamamladı.

TÜBİTAK desteğiyle ODTÜ’lü ve Bilkent’li araştırmacılar tarafından Türkiye’de ilk kez üretimi gerçekleştirilen robot, böceklerdeki gibi merdivene tırmanma, seri şekilde zıplama, çok hızlı koşma ve takla atma gibi hareketleri yapabiliyor. Uzmanlar, robotun bu özellikleri ile mayın arama ve afet durumlarında başarıyla kullanılabileceğini belirtiyor.
Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Uluç Saranlı, ODTÜ öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Afşar Saranlı ve Yrd. Doç. Dr. Yiğit Yazıcıoğlu’nun ortaklığında geliştirilen çok bacaklı robot “SensoRHex”in temel tasarımını ve prototip üretimini tamamladıklarını bildirdi.

Yrd. Doç. Dr. Afşar Saranlı, 2 yıl önce TÜBİTAK Temel Bilimler Araştırma Grubu tarafından 250 bin TL ile maddi destek alan “SensoRHex” isimli robotun, özellikle arazi şartlarında çalışabilecek, otonom davranışlı algılayıcılar yardımıyla pek çok işi yerine getirebilecek özelliklere sahip olduğunu söyledi. Robotun, pek çok elektronik devreden oluştuğunu, kamera ve bilgisayar yazılımı arasında iletişim kurarak görüntü işleme ve algılama konularında oldukça ileri özelliklere sahip olduğunu anlatan Dr. Saranlı, çalışmalarının sonraki aşamalarında, robotun kendi kendine çevresini algılayıp karar verebilmesini sağlayacak araştırmaları sürdürdüklerini kaydetti.

ASIL AMAÇ ARAMA KURTARMA VE MAYIN TEMİZLEME

Saranlı, çok bacaklı robotun taşlık, kayalık, ağaçlık mekanlar gibi zor arazi koşullarında yüksek hareket kabiliyetine sahip ve kendi başına çalışabilecek özellikler taşıdığını belirterek, böylece merdiven tırmanma, seri şekilde zıplama, çok hızlı koşma, yüksek eğimleri geçme, çukur üzerinden atlama ve suda yüzebilme gibi özellikleri taşıyacağını anlattı.

Robotun geliştirilmesiyle ilgili proje ekibinin çalışmalarını sürdürdüğünü dile getiren Saranlı, robotun asıl kullanım alanının afetlerde arama kurtarma, ileri istihbarat ya da mayın temizleme gibi uygulamalar olduğunu kaydetti.

Saranlı, robotun kullanım alanlarıyla ilgili şu bilgileri verdi:

“Robotun en önemli özelliği bir noktadan bir noktaya kendi kendine gidebilecek hareketliliğe sahip olması. Güneydoğu’da ya da mayın tarlalarının olduğu bölgelerde çok karmaşık yüzeyler olduğu için robotların kendi başlarına bu yüzeylerin üzerinden geçebilmeleri çok mümkün olmuyor. Bu robot, bu sorunları çözebilecek bir platform olduğu için üzerine diğer mayın arama donanımları koyulduğu takdirde uygulamalarda başarıya ulaşabilecek bir yapıya sahip.

Bu robotun üzerine koyabileceğimiz algılayıcı yelpazesi çok büyük. Gerek elektronik, gerekse mekanik alt yapısı modüler bir tasarıma sahip. Bunun dışında en önemli gördüğümüz gelişme ise, öğrenci grubumuzla Türkiye’ye bu bilgi dağarcığını getirmiş olmamız.”

“TÜRKİYE’DEKİ İLK ARAŞTIRMA EKİBİ”

Araştırma ekibinden Yrd. Doç. Dr. Uluç Saranlı da, Türkiye’de “doğal şartlarda faaliyet gösterebilecek bu tür çok bacaklı robotlar” üzerine çalışan ilk araştırma ekibi olduklarını bildirdi.

Bacaklı robotları diğerlerinden ayıran en önemli özelliğin, pek çok robotun yapamayacağı engebeli arazilere gitmek olduğunu dile getiren Dr. Saranlı, “Ne tekerlekli ne de paletli çalışılan bu ölçekteki herhangi bir robotun, bacaklı robotların yapabildiklerini yapabilmesi mümkün değil. Doğada yüksek hareketliliğe sahip tüm hayvanların bacaklı olması bize bunu ispatlıyor” diye konuştu.

Bu robotun, insan hayatının riske atılmaması gereken durumlarda kullanım için son derece uygun olduğunu vurgulayan Saranlı, robotun yaklaşık olarak 60 santimetre boyunda, 50 santimetre eninde, 9 kilogram ağırlığında ve yaylı bacakları sayesinde yüksek esneklik kabiliyetine sahip olduğunu söyledi.

Robotun biyolojik olarak böceklerin koşma davranışına çok yakın özellikler göstereceğini, ileride bir gövde eklemi aracılığı ile de kıvraklığının arttırılacağını belirten Saranlı, böylece yüksek hızda koşabilen leopar, çita gibi hayvanların hareketlerine benzer davranışlar gerçekleştirebileceğini kaydetti. Saranlı, robotun bacaklarının çıkartılması ve yerine su paletlerinin takılmasıyla su altında da çok kıvrak olabileceğine işaret etti. Yrd. Doç. Dr. Saranlı, TÜBİTAK ve AB desteğiyle orta boyda robotların elektromekanik tasarımı ve davranışsal kontrolü üzerine yürüttükleri projelerinin, doktora ve doktora sonrası araştırmaları için bulunduğu ABD’nin Michigan ve Carnegie Mellon Üniversitelerinin ortaklığı ile geliştirilen altı bacaklı “RHex” robotunu temel aldığını, ancak önemli elektronik, mekanik ve algılayıcı yeniliklerine sahip olduğunu sözlerine ekledi.

AA

En yeni robot teknolojilerini, basit bir robotun nasıl yapıldığını görmek, öğrenmek veya robotlarınızı yarıştırmak istiyorsanız ULUSLARARASI ODTÜ ROBOT GÜNLERİ‘ni kaçırmayın!

Yarışmak ve Atölye Çalışmalarına katılmak için biran evvel kaydınızı yaptırın. Türkiye’nin ilk uluslararası robot organizasyonu olan Uluslararası ODTÜ Robot Günleri 7-8 Mart 2009 tarihlerinde ODTÜ Kültür Kongre Merkezi‘nde gerçekleştirilecektir.

ODTÜ Robot Günleri’nde çeşitli kategorilerden Robot Yarışmaları düzenlendiği gibi özgün ve yaratıcı fikirler de kendine yer buluyor, katılımcılar bilgi paylaşımına teşvik ediliyor. Robot Günleri, sadece düzenlenen çeşitli konferans ve atölye çalışmalarıyla Robot Teknolojisi ile akademik ya da profesyonel olarak ilgilenen bireyleri bir araya getirmekle kalmayıp, amatörleri de bu teknolojiye biraz daha yakınlaştırıyor.

İlgi duyan herkesin izleyici olarak da katılabileceği Uluslararası ODTÜ Robot Günleri insanların Robot Teknolojisi konusunda fikir edinmelerinin amaç edinildiği bir etkinliktir ve robotlara ilgi duyan herkes bu etkinliğe davetlidir….

Yeni ürünün petrol kökenli, yüzlerce yıl bozulmadan doğada kalabilen plastiklerin oluşturduğu çöpleri önemli ölçüde azaltması bekleniyor.

Yeni nesil plastiklerin, ambalaj teknolojisinde yeni bir dönem açması hedefleniyor.

ODTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ufuk Bakır, başkanlığını yürüttüğü ekibin ODTÜ ve TÜBİTAK desteğiyle yürüttüğü araştırma projeleri hakkında AA muhabirine bilgi verdi.

Uzun süredir üzerinde çalıştıkları projenin endüstriye uygulanabilmesi konusunda son dönemde önemli veriler elde ettiklerini belirten Bakır, çalışmalarının içerdiği iki ayrı yenilik nedeniyle patent başvurusu yapacaklarını bildirdi.

Bakır, dünya genelinde yaşanan enerji krizi ve endüstrileşme sonucu oluşan büyük çevre sorunlarının kimya endüstrisinde ”yeşil kimya” kavramını giderek yaygınlaştırdığını ve çevreye zararlı kimyasalların kullanımının kısıtlandığını ya da yasaklandığını kaydetti.

Çeşitli bilim çevrelerinin petrolün 40 yıl içinde biteceği ile ilgili görüşlerinin giderek önem kazandığını ifade eden Bakır, ”Bu bitişi pek çok kişi sadece ‘taşıt araçlarında kullanılan benzinin artık kalmaması’ olarak algılıyor. Oysa benzin, petrol ürünleri içinde yalnızca küçük bir bölümü oluşturuyor. Petrol bittiğinde önemli bir petrokimya ürünü olan ve PVC’den polietilene kadar pek çok endüstriyel plastiğin de üretimi duracak” dedi.

Teknolojik olarak gelişmiş ülkelerde yeni yeni kurulmaya başlanan ve bu amaçla çok yoğun araştırmaların yapıldığı biyo-rafinerilerde, genellikle tarım-orman ürünü ya da atığı gibi bitkisel hammaddelerin kullanıldığını anlatan Bakır, biyo-rafinerilerde mısır, buğday gibi değerli tarımsal ürünlerin yakıt gibi ürünlere çevrilmesinin, halen açlık sorununu çözememiş dünya ülkeleri için uygun bir seçim olmadığını ifade etti.

Gıda maddesi üretiminde kullanılacak tarımsal alanların çeşitli amaçlarla kullanımının etik olarak doğru olmayacağını belirten Bakır, bunların yerine, mısır koçanı, ayçiçeği, pamuk sapı ve odun talaşı gibi değersiz tarımsal atıkların kullanılmasının daha uygun olduğunu ve kendilerinin de biyo-plastik üretimi için bu değersiz tarımsal atıkları kullandıklarını kaydetti.

Bakır, çalışmalarında biyokütleyi önce selüloz ve lignin gibi önemli bileşenlerine ayırdıklarını, sonra da bu maddeleri kullanarak biyo-film ürettiklerini aktardı.

-MİKROP TUTMUYOR-

Aynı bölümden Prof. Dr. Gürkan Karakaş da ayçiçek ve pamuk sapı, buğday samanı, odun talaşı, mısır koçanı gibi değersiz biyo-atıklarla geliştirdikleri biyo-filmler hakkında bilgi verirken, geliştirdikleri yeni biyo-plastiklerin kullanım sonrası doğadaki bozunumlarının da hızlandırılabildiğini ifade etti.

Plastiklerin başta ambalaj sanayi olmak üzere pek çok alanda kullanılabileceğini aktaran Karakaş, çalışmalarında bu plastiklere antimikrobik özellik verebildiklerini işaret ederek şunları kaydetti:

”Tamamen değersiz tarımsal atıkları kullanarak yaptığımız yeni nesil plastikler, antimikrobik özellikleri nedeniyle özellikle gıda paketlemesi için son derece elverişli. Çalışmamızda biyofilm üretimi üzerinde durduk. Bu biyo-filmler günümüzde petrokimya ürünü plastiklerin kullanıldığı değişik yerlerde, örneğin, poşet yapımında, paketleme filmi ya da kabı yapımında kullanılabilir. Sebze ve meyvelerin uzun süre saklanması için de son derece elverişli.

Çalışmamız sonucu yeni nesil plastik diyebileceğimiz bu ürün, doğada kendi kendine yok olabiliyor. Ayrıca yüzlerce yıl bozulmadan doğada kalabilen plastiklerin neden olduğu çöpleri önemli ölçüde azaltabilir hatta yenebilir de…”

-SANAYİCİLERE ÇAĞRI-

Geliştirdikleri ince film şeklindeki biyo-filmlerin pilot üretim çalışmalarının yapılması için sanayi kuruluşlarını beklediklerini ifade eden Karakaş, sözlerini şöyle tamamladı:

”Şu an çalışmamız çok iyi bir noktada. Gelecekte bu tür üretimler her sanayi kolu için çok önemli olacak. Bunları üretirken de kullanım sonrasında da doğayı kirletmiyorsunuz. Doğada bulunan ancak kullanılmayan biyokütleyi alıp çevreyi kirletmeden faydalı ürünler geliştirip katma değer yaratıyorsunuz.

Plastikleri geliştirirken kullandığımız ürünlerin tamamı biyolojik olarak çürüyebilen malzemeler. Antimikrobik olmasının da çok önemli avantajları bulunuyor. Pilot üretim için bir sanayi kuruluşuna ihtiyacımız var.”
(veteknoloji.com)