Araştırmacıların yaptığı fizibilite raporları, Karadeniz’deki mevcut potansiyelin, bölgenin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösteriyor.

AA muhabirine bilgi veren Dr. Mükerrem Şahin, Karadeniz’de hidrojen-sülfür oluşumunun jeolojik oluşumların etkisiyle sürekli olarak arttığının gözlendiğini belirtti.

Son yapılan araştırma sonuçlarının, Karadeniz’de hidrojen-sülfür oluşumunun giderek yükseldiğini gösterdiğini aktaran Şahin, ayrıca bu kaynaklara Karadeniz’in 30-40 metre altında bile rastlandığını belirtti.
Dr. Şahin, yaklaşık 5 yıl süren araştırmaları sonunda, Karadeniz dip sularında yoğun olarak bulunan hidrojen sülfürden hidrojenin ayrıştırılarak bir enerji üretimine yönelik ar-ge çalışmalarını tamamladıklarını bildirdi.

Şahin, araştırmalarına ilişkin şu bilgileri verdi:

”Çalışmamız, enerjiden kaynaklanan cari açığın yüksek değerlerde olduğu ve önemli bir sorun olarak tartışıldığı bu günlerde yerli bir kaynağın kullanılabileceği husunda ümitlerimizi arttırdı. Hidrojen sülfürlü suyu, geliştirdiğimiz bir katalizör sistemi üzerinden geçirerek ekonomik koşullarda hidrojen gazı elde etmeyi başardık.

Projemizde, Karadeniz’in 40 metre altında bulunan kaynağın değerlendirilmesi ve ülke ekonomisine katılması hususunda ilk ciddi sonuçlara ulaşıldı. Şimdiye kadar Karadeniz’deki rezerv tespitleri için yalnızca Rusya, Gürcistan, Ukranya, Romanya gibi ülkelerde çalışmalar yapılmıştı. Ülkemizin de bu konuda eş zamanlı çalışması lazım.”
Şahin, yaptıkları fizibilite çalışmalarında, mevcut potansiyelin Karadeniz bölgesinin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösterdiğini bildirdi.

Konu hakkında bir dizi konferanslar verip üniversite öğrencilerinin ilgisini bu konuya çekmeye çalıştıklarını dile getiren Şahin, ”Bunun bir devlet politika haline gelmesi ve pilot tesislerin kurulup bu potansiyelin değerlendirilmesi için çalışmaların yapılması gerekiyor” dedi.

Hidrojen-sülfürden ayrıştırılan hidrojenin, sudan hidrojen üretiminden çok daha ekonomik olduğuna işaret eden Şahin, ”Elde ettiğimiz hidrojen yanabiliyor, termik santralde kullanılabiliyor. Ayrıca elde edilen yakıt, araçlarda da kullanılabiliyor” dedi.

20-30 YIL İÇİNDE KULLANILMAZSA BÖLGE ZEHİRLENECEK İDDİASI

Literatürde kendilerinin yaptığı boyutta hidrojen ve sülfür ayrıştırmasını yapan ve bunu uygulamaya koyan bir araştırmaya rastlamadıklarını belirten Şahin, şöyle konuştu:

”Hidrojen-sülfür, denizin altındaki basınç sebebiyle suda çözünmüş olarak olarak bulunuyor. Oraya herhangi bir boru indirdiğinizde ve suyu yüzeye çektiğinizde, hidrojen-sülfür sudan ayrışmaya başlıyor. Zaten bu kaynak, 20-30 yıl içinde enerji olarak kullanılmazsa, bütün bölgeyi zehirleyeceğine dair araştırma raporları var. Hidrojen-sülfür, denizin dibinde bakteriler üretiyor. Buradaki hidrojenin ayrıştırılmasıyla denizin dibi temizlenecek ve bununla kalınmayıp enerji de üretilecek.”

Karadeniz dip sularından hidrojenin elde edilmesini sağlayacak prototip çalışmalarını da tamamladıklarını bildiren Şahin, ”Türkiye, bu çalışmayı nasıl işlevsel hale getireceği konusunda yoğunlaşmalı. Bölgeye pilot tesislerin kurulması için Karadeniz sahillerindeki en uygun bölgeleri de fizibilite çalışmalarımızda tespit ettik” diye konuştu.

”KAUÇUK ve KİMYA ENDÜSTRİSİNE DE HAMMADDE VERECEK”

Şahin, hidrojen-sülfürden hidrojen üretiminin yüksek seviyelere çıkmasıyla, aynı zamanda ekonomik değeri bulunan sülfür de denilen kükürtün açığa çıktığını kaydetti.

Sülfürün kauçuk endüstrisinin temel kimyasalı olduğunu vurgulayan Şahin, ”Hidrojen-sülfürden hidrojeni enerji olarak aldığınızda, oluşan sülfür miktarı da ekonomik olarak bir katkı oluşturuyor. Böylece hidrojen üretimi neredeyse bedavaya geliyor” diye konuştu.

”KARADENİZ’DEN BESLENEN BİR SANTRAL HAYAL DEĞİL”

Şahin, çalışmalarının her türlü maliyet ve fizibilite çalışmalarının tamamlanmasıyla, bölgeye Karadeniz’den doğrudan beslenen enerji santrallerinin kurulmasının ”hayal olmaktan çıkacağını” söyledi.
Özellikle Karadeniz’e kıyısı olan ülke araştırmalarının bu kaynağın değerlendirilmesi için yoğun çalışmalar yürüttüğünü belirten Şahin, ”Litaratürü inceleyenler görecekler. Biz de istiyoruz ki Türkiye de bu konuda çalışma başlatılsın. Petrol azaldığında, yerine alternatif enerjiler kullanılmaya başlandığında bizim yanıbaşmızdaki kaynağı değerlendirir potansiyele sahip olalım. Aksi halde 20 sene sonra çok geç kalınmış olunacağından hazır teknolojiler almaya devam edeceğiz” diye konuştu.

Projelerinde hidrojen enerjileri üzerine adını duyuran bilim insanlarıyla da ortak çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Şahin, ayrıca İstanbul’daki Milletlerarası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi’nin Kurucu Direktörlüğünü yapan ve ardından ABD’ye dönen Prof. Dr. Nejat Veziroğlu’ndan da çalışmaları konusunda büyük destek aldıklarını söyledi.

PROF. DR. VEZİROĞLU:”MALİYET ANALİZLERİ GEREKİYOR”

Mükerrem Şahin’in çalışmalarını yakından takip eden ve halen ABD’de yaşayan Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu da konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Veziroğlu, halen ABD’de Miami’de dünyanın çeşitli bölgelerindeki hidrojen araştırmaları konusundaki çalışmaları izliyor ve dünyanın bu enerjiye dikkatini çekmesi için konferanslar düzenliyor.

Hidrojenin çeşitli yöntemlerle üretilebileceğine işaret eden Veziroğlu, bu enerji kaynağının Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynaklarından, rüzgar, güneş, su ve jeotermal gibi enerji kaynaklarından elde edilebileceği gibi Karadeniz’in dip sularındaki hidrojen sülfürden de elde edilebileceğini belirtti.

Hidrojen üretiminde uygun maliyetlerle üretim yapmanın önemini vurgulayan Veziroğlu, ”Türkiye eğer bu alana yatırım yapar ve düşük maliyetle hidrojen üretimini yapabilirse, enerji bağımlılığından kurtulur. Ayrıca ticaret açığımız tamamen kapanır. Bu çok mühim bir konu” dedi.

Dr Mükerrem Şahin’in yaptığı buluşun da bu açıdan çok mühim olduğunu vurgulayan Veziroğlu, ”Tabii bunu ticari hale getirmek için büyük çaplı deneyler yapmak lazım. Bunların da desteklenmesi gerekiyor” değerlendirmesini yaptı.

Karadeniz’deki bu potansiyelin değerlendirilmesi konusunda Karadeniz Teknik Üniversitesi, Rize Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi araştırmacıları ile Karadeniz’e kıyısı bulunan ülke araştırmacılarının çalıştığını dile getiren Veziroğlu, ”Ancak bu çalışmalar hala araştırma aşamasında. Henüz ticari hale gelmedi. Bu araştırmalar arasında hidrojeni en ekonomik şekilde üretecek sistemin bulunması lazım” dedi.

Bu araştırmaların büyük çaplı yapılabilmesi için desteklenmesi gerektiğini ifade eden Veziroğlu, ”Büyük çaptaki deneylerde ticari olarak ne şekilde hidrojenin üretilebileceğinin projesinin hazırlanmış olması gerekiyor. Mükerrem Şahin’in çalışmasında hidrojen, kalalizör yöntemiyle elde ediliyor. Diğer çalışmalarda ise başka yöntemler kullanılıyor. Burada mühim olan hangi yöntemin hidrojeni daha ucuz üretilebileceği. En ucuz yöntem piyasayı tutacaktır. Bu anlamda Şahin’in çalışması çok mühim.

Bu çalışmanın ticari olarak üretilebilmesi için daha büyük çapta üretim yapılması ve maliyet hesaplarının yapılması lazım. Bu yöntemle ilk etapta hidrojen üretilirse, maliyet ne olacaktır? Bunun gösterilmesi lazım. Eğer doğalgazdan daha ucuza üretilebilirse, Türkiye’de doğalgazın, petrolün ve kömürün yerini alır ve dışarıdan doğalgaz, petrol ve kömür ithal etmemize gerek kalmaz.”

Veziroğlu, Şahin’in çalışmasının Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği’nin çıkardığı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Dergisi’ne gönderildiğini ve burada çeşitli araştırmacılar tarafından tetkik edilip yayınına karar verileceğini söyledi.

BU ÇAĞIN ADI ”HİDROJEN” ÇAĞI

Uzun yıllar hidrojen ve bor teknolojileri üzerine çalışmalar yürüten ve çok sayıda uluslararası yayım yapan Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Levent Aksu da konuya ilişkin görüşlerini aktarırken, geçen yüzyılın bilim çevrelerinde ”atom çağı” olarak adlandırıldığını, bu yüzyılın da ”hidrojen çağı” olduğunu belirtti. Aksu, hidrojenin kainatta en çok bulunan element olarak çok büyük bir enerji kaynağı olduğuna dikkati çekti.

Hidrojenin genellikle suyun elektrolizinden elde edilebildiğini anlatan Aksu, iki hidrojen ve bir oksijen elementinden oluşan sudan hidrojenin ayrıştırılması için çok yüksek elektrik enerji gerektiğinden bu çalışmaların çok zahmetli ve zor olduğunu belirtti.

Hidrojen-sülfürlü suda bu zahmetlerin çoğunun bulunmadığını söyleyen Aksu, Mükerrem Şahin’in yürüttüğü projenin özellikle bu açıdan çok önemli olduğunu vurguladı. Çalışmada, hidrojeni sülfürden ayırmak için özel katalizörler kullanıldığını anlatan Aksu, şu bilgileri verdi:

”Hidrojen günümüzde çok önemli bir yakıt. Bildiğimiz tüm roket yakıtları hidrojenden yapılıyor. Çağımıza adını veren de hidrojen. Hidrojen, bilinen en etkili yakıt. Petrolün veya benzinin veriminin 10 bin katı kadar yüksek bir verim sağlıyor. Fakat, sıvılaştırılması sorunu belli katalizörlerle, depolanması sorunu da büyük ölçüde halledildi.”

Hidrojenle çalışan arabaların yapılmaya başladığını, ABD’de de çok sayıda hidrojen dolum merkezinin bulunduğunu dile getiren Aksu, ”Hidrojen sülfürden hidrojeni elde etmek mevcut tüm yöntemlerden daha kolay” dedi.

Karadeniz dip sularına yönelik projenin son derece önemli bir proje olduğunu ifade eden Aksu, şu görüşlerini bildirdi:

”Hidrojen sülfür Karadeniz’in dip sularında çok fazla bulunan bir bileşik. Bunun içinden hidrojenin alınması konusunda yapılan fizibilite çalışması da son derece uygun. Daha yapılması gereken çok çalışma var. Bu çalışma, hidrojen araştırmalarında bir mihenk taşı diyebilirim. Türkiye’de uygun bir şekilde petrolden daha ucuza mal edilebileceğini düşünüyorum. Bunun için fiyat ve fizibilite araştırmasının yapılması lazım. Sanıyorum ki petrolden daha ucuza mal olacaktır.”

samanyoluhaber.com

Uzmanlar, bunu yeni materyallerin üretilmesini sağlayabilecek ve Japon endüstrisinin nadir metallerin ithalatına bağımlılığını azaltacak devrim niteliğinde bir buluş olarak nitelendiriyor.

Tokyo Üniversitesi’nden profesör Yuichi Ikuhara liderliğindeki araştırmacı ekip, tüm kimyasal elementlerin en küçük ve en hafifi olan hidrojen atomunun görüntüsünü yakalamayı başardı.

Bir hidrojen atomunun çapı yaklaşık olarak bir milimetrenin on milyonda biri kadar.

Araştırmacılardan Naoya Shibata, “Bu elektron mikroskobuyla inceleme yapanlarından hayallerinden biriydi ve şimdi periyodik tablodaki atomların hepsini görebiliyoruz. Geçen yıl lityum atomunun görüntüsünü yakalamıştık ve bir hidrojen atomunun görüntüsünü yakalamanın çok zor olduğunu projeye başladığımız nisan ayında biliyorduk” diye konuştu.

Uzmanlar, hidrojen atomunu görüntülemek için özel bir elektron mikroskobunu kullandı. Örneğin küçük bir bölümündeki elektron demetlerine odaklanıp, kesin olarak hesaplanmış bir pozisyona yerleştirilmiş bir dedektör kullanarak, atomun fotoğrafını çekmeyi başardılar. Araştırmayla elde edilen görüntü henüz yayınlanmadı.

Özellikle Japon otomotiv üreticileri, yeni nesil, çevreye dost motorlar üretebilmek için nadir metaller için alternatif kaynaklar arayışında. Bu arayış, dünyanın en nadir metallerini üreten Çin’in geçen ay Doğu Çin Denizi’ndeki adalarla ilgili gerginlik üzerine Japonya’ya sevkiyatı durdurmasıyla daha da önem kazandı.
veteknoloji.com

Henüz prototip aşamasında olan hidrojen yakıtlı traktör NH2’nin 2013-2016 yılları arasında piyasada olması bekleniyor.  NH2, hidrojen ve oksijen karışımıyla şimdilik 106 HP (beygir) çekiş gücüne sahip. Bu gücün kısa bir sürede 130-140 HP’ye çıkartılması planlanıyor. Şu anda 1,5-2 saat olan sürüş süresinin ise 8 saate çıkarılması için yoğun bir şekilde çalışan New Holland, bu yenilikçi model ile tarımda önemli bir değişimi başlatmaya hazırlanıyor.

NH2’de hidrojen yakıtıyla üretilen enerji hareket olarak doğrudan dört tekerleğe iletiliyor. Traktörün üzerinde herhangi bir vites veya yön değiştirici manivela bulunmuyor. Traktörün ters istikamette ilerleyebilmesi için hidrojen yakıt hücrelerinin yer aldığı terminalin yönü değiştiriliyor. Diğer bir deyişle araçtaki hidrojen aküsünün kutupları değiştirilerek aracın ileri veya geri gitmesi sağlanıyor.

haberturk.com

Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi’nde gerçekleştirilen basın toplantısında MMO İzmir Şube Başkanı Mehmet Özsakarya yarışma için hazırlanan araç ve ekip hakkında bilgiler verdi.

Özsakarya, “Formula G Güneş Arabaları Yarışı” ile “Hidromobil Hidrojen Arabaları Yarışı”nın 25-31 Ağustos’ta İzmir’de yapılacağını belirtti.

MMO İzmir Şubesinin Hidromobil grubunun İzmir’den yarışa katılan tek ekip olduğunu söyleyen Özsakarya, “oda olarak yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına önem veriyoruz. Yarışmaya alternatif enerji kaynaklarının kamuoyuna tanıtılmasına ve gençlerin çevreci enerjiler hakkında bilgi sahibi olmasına katkı sağlayan bir organizasyon olması nedeniyle katılıyoruz”dedi.

Özsakarya, yarışa katılacakları hidrojen enerjili Poseidon 2′yi Ege, Dokuz Eylül, Celal Bayar üniversiteleri ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün makine ve endüstri mühendisliği bölümünde okuyan öğrenci komisyonu üyelerinin 11 aylık çalışmayla oluşturduğunu ifade etti.

Özsakarya, “aracın motoruna, yakıt hücresine giren saf hidrojenle üretilen elektrik sayesinde hareket veriliyor. Hidrojenin havadaki oksijenle birleşmesi sonucu atık olarak saf su açığa çıkıyor. Aracın tasarım ve üretimi 24 öğrenci tarafından, bir akademik ve 6 teknik danışman desteğinde yapıldı. 50 kilometre hıza ulaşabiliyor. Maliyeti yaklaşık 70 bin YTL” dedi.

(cnnturk.com)

Japon otomobil üreticilerinden Honda, hidrojenle çalışan ilk modeli FCX Clarity’yi görücüye çıkardı. İlk bakışta standart bir sedan olarak görünen Clarity’yi sınıfındaki diğer araçlardan hidrojen ve elektrikle çalışan motoru ayırıyor. İlk etapta 200 adet üretilecek olan Clarity, sadece ABD’nin Kaliforniya eyaletinde leasing yoluyla satışa sunulacak. Hidrojen doldurma istasyonlarının varlığı sebebiyle bu eyaleti tercih ettiklerini söyleyen Honda yetkilileri, aracın sene sonuna doğru diğer ülkelerde de piyasaya sunulacağını ifade ettiler.

OTOMOBİLİ DAHA YAKINDAN GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN

 Artan benzin fiyatlarının kaçınılmaz olarak alternatif aramaya ittiği otomobil endüstrisi uzun bir süredir petrol bazlı yakıtlar yerine hidrojen ve elektrik gibi enerjiler üzerinde çalışıyor. Honda hidrojenle çalışan araç üretiminde bir ilki gerçekleştirirken, rakibi Toyota son birkaç yıldır hem benzin hem de elektrikle çalışan modeli Prius ile başarılı satış rakamları yakalamış durumda. (samanyoluhaber)