Çevresinde “Türk Einstein’ı” olarak tanınan Can, Güneş patlamalarının 2012-2014 senelerinde yoğunlaşacağı ve soğumaya yol açacağının NASA ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’ndeki (MIT) uzmanlarca öngörüldüğünü ve çok sayıda yayın yapıldığını belirtiyor. Can, son yılların en büyük Güneş patlamasından sonra gelişen olayları şöyle anlatıyor: “Bu patlamadan sonra yüksek enerjili parçacıklar ve manyetik alanlar dünyaya geldi. Mutlak soğukluğa yakın iyonosfer tabakası aşırı ısındı. Hem ısınma hem de fiziki etki sebebiyle soğuk iyonosfer uzaya doğru değil de ters istikamete çökme yaptı. Alt katmanları iteledi. İyonosfer soğukluğu bir ölçüye kadar azalarak aşağıya yaklaştı. Tabakaları hızla soğuttu. Bu arada da atmosferin iç yapısında CO2 yoğunluğundan dolayı buharlaşma doğal olarak olması gerekene göre fazla idi.” Soğukla buharın karşılaşması durumunda hortum, tayfun ve kar yağışı gibi çok şiddetli atmosferik olaylar oluştuğuna işaret eden Can, “Nükleer patlamalardan sonra da kış şartları oluşur. Çünkü milyonlarca derecelik ısı yükselerek yukarıdaki hava katmanları ile yer değiştirir. Soğuk yere iner.” dedi.

Mini buzul çağı geliyor!

Şükran Can, 2014′ten sonra 10 yıl civarında sürecek mini buzul çağı yaşanacağını da tahmin ediyor. Güneş’in 2014′e kadar sürecek patlamaların ardından yorulacağını ve 10 sene sürmesi beklenen uykuya yatacağını aktaran Can, “Yeteri kadar ısınmayacağız. Dünyanın termostatı gibi olan Gulf Stream sıcak su akıntısı da durma noktasına geldi. Buzullar ABD ve Asya’yı kaplayabilir.” diye konuşuyor. Ekvator’a yakın ülkelerin şanslı olacağına değinen Can, “Belki bu noktada bugün şikâyet ettiğimiz sera gazları aşırı soğumayı önleyerek insan hayatı için olumlu bir işlev görebilir.” diyor.

Biri güneşin önünde, diğeri arkasında yörüngeye giren uzay araçları sayesinde güneşin yüzey hareketlerini eksiksiz bir şekilde incelenebilecek.

Güneş yüzeyindeki dev patlamaları, tsunami ve manyetik hareketleri izleyen uzay araçları ile tarihte ilk kez güneşin tüm aktiviteleri üç boyutlu olarak izlenebilecek.
haber7.com

Evren’in oluşumunun aydınlatılmasında yeni bir ışık olarak değerlendirilen keşfi yapan astronomlar, bir cüce galakside bu büyüklükte bir kara delik bulmanın sıradışı olduğunu belirterek, keşfin kendilerine kara deliklerin galaksiden önce oluştuğunu düşündürdüğüne işaret ettiler.

Çalışmanın eş başkanı Virginia Üniversitesi Astrofizik bölümünden Amy Reines, “Keşif, kara deliklerin gelişiminin galaksinin çekirdeğinin oluşumundan önce meydana geldiği yönündeki teoriyi desteklemekte” dedi.

İngiliz bilim dergisi Nature’un internet sitesinde de yayımlanan araştırmada, keşfedilen ve “Henize 2-10″ adı verilen genç galaksinin, Dünya’dan 30 milyon ışık yılı (bir ışık yılı 9,46 trilyon kilometre) uzakta bulunuyor.

Güneş’in yüz milyonlarca katı büyüklüğünde kara delikler, Samanyolu gibi birçok büyük galaksinin merkezinde yer alıyor.

Yaşı 13,7 milyar olarak hesaplanan bugünkü evrende, galaksinin kütlesi ile ortasında bulunan kara deliğin kütlesi arasında sabit bir oran bulunuyor.

Bu tip galaksilerin kütlesi, merkezlerindeki kara deliklerin kütlesinin bin katı civarında oluyor. Bu bağlantı, astronomları kara delikler ve galaksilerin karşılıklı gelişiminin birbirlerine sıkı sıkıya bağlı olduğunu düşündürüyor.

Uluslararası bir astronom ekibi, iki yıl önce bu oranı uygulayarak, genç galaksilerdeki kara deliklerin, evrenin oluşumunun başında daha büyük kütleleri bulunduğunu keşfetmişlerdi.

Amy Reines, bunun kara deliklerin kendilerini çevreleyen galaksilerden önce oluştuklarını gösterdiğini belirterek, bu durumun Henize 2-10′un keşfiyle de teyit edilmiş gibi göründüğünü kaydetti.

Araştırmanın diğer eş başkanı Virginia Üniversitesi Astronomi Profesörü Kelsey Johnson, “Bu galaksi muhtemelen evrenin başlangıcındaki galaksilere benziyor. Bu aşamada galaksiler tam oluşmaya başlıyor ve sıklıkla birbirleriyle çarpışıyorlardı” dedi.
cnnturk.com

Parçalı güneş tutulması İsveç’in kuzeyi başta olmak üzere Avrupa, Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Orta Asya’dan görülebilecek.

Ayın yarı gölgesi dünya yüzeyine ilk olarak Cezayir’in kuzeyinden değecek (TSİ 08.40), daha sonra doğuya doğru hareket edecek. Parçalı güneş tutulması, Türkiye’den de gözlemlenebilecek.

2011′de 4 parçalı güneş tutulması ve 2 tam ay tutulması bekleniyor.

Son güneş tutulması Güney Pasifik’te 11 Temmuz 2010′da meydana geldi. Bir sonraki güneş tutulmasının ise 13 Kasım 2012′de olması bekleniyor.

Java programı ile çalışan ve ESA/NASA Helioviewer Projesi’nin bir parçası olan JHelioviewer, keşfetmek isteyen herkese Güneş’in son 15 yılda çekilen tüm görüntülerini ücretsiz izleme imkanı sunuyor.

Bu dev kütüphaneye, NASA’nın uzay programı SOHO’dan bir milyondan fazla görüntünün yanı sıra yine NASA’nın kısa süre önce hizmete giren Solar Dynamic Observatory (SDO) gözlem aracından her gün yeni görüntüler ekleniyor.

JHelioviewer programı “http://jhelioviewer.org/” adresinden indirilebilir.

NASA’nın yılın başında uzaya gönderdiği yeni Güneş uydusu SDO hava tahmincilerine de büyük kolaylık sağlayacak.

Güneş’in çalkantılı yüzeyini ve şiddetli içini daha iyi anlamaya olanak sağlayacak yeni uydu, Güneş’in her 12 saniyede bir görüntüsünü Dünya’ya geçiyor.

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Güneş’in yüzeyinde 6 Aralık’ta gerçekleşen devasa patlamayı görüntüledi. NASA’ya bağlı Solar Dynamics Observatory (Güneş Dinamikleri Gözlemevi)’nin yakaladığı görüntü, alevden dev bir yılana benzetiliyor.

Patlama nedeniyle açığa çıkan alevin 700 bin kilometre boyunca uzandığı, bunun da Dünya ve Ay arasındaki mesafenin yaklaşık iki katı olduğu açıklandı.

Güneş’in güneydoğu bölümünde ‘kırbaç’ misali uzanan alev, yıldızın 5 bin 500 derece sıcaklıktaki yüzeyinden yükselen yoğun, manyetik gazlardan oluşuyor. Soğuk durumdaki plazma, sıcak ve iyonize gazlardan meydana gelen taç kısmına doğru ilerliyor ve bazen birkaç ay boyunca asılı kalan bu devasa kavisleri meydana getiriyor. Ancak bilim adamları, son patlama nedeniyle açığa çıkan alevin uzun süre asılı kalmayacağını bildirdi.

DAHA ÖNCE 600 BİN KİLOMETRELİK ALEV GÖRÜLMÜŞTÜ

Bu patlamaların Dünya’ya doğru yolladığı iki tip elektrik yüklü parçacık dalgası nedeniyle kutuplardaki ışıklar meydana geliyor. Son patlamanın da aynı etkiye yol açıp açmayacağı bilinmiyor.

Güneş, uzun süren sessizliğinin ardından 11 yıllık döngüsünün ortalarına doğru yeniden aktif konuma geçmişti. Bundan önceki en büyük patlama 16 Kasım’da gerçekleşmiş, yaklaşık 600 bin kilometre uzunluğunda bir alev tespit edilmişti.
Güneş patlamasının videosu için tıklayınız.
CİHAN

Güneş yüzeyinde 31 Temmuz – 1 Ağustos tarihlerinde çok sayıda patlama gözlemlendi. Dünyanın heryerinden gökbilimciler bu küçük patlamaların yanı sıra dev bir patlamaya da şahit oldu.

İngiliz Daily Telegraph gazetesine göre Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) uzmanları dev patlamanın ardından Güneş’ten Dünya’ya tsunami benzeri şok dalgalarının yöneldiğini söylüyor.

Bilimadamları hızı saatte 15 milyon kilometreye yaklaşan tsunami dalgalarının dünyayı vurabileceği görüşünde. Uzmanlara göre bu çok yüklü gaz dalgasının dünyanın manyetik alanına çarpması halinde, uydu, elektrik ve iletişim ağları zarar görebilir. Ama bu zararın boyutları tam olarak kestirilemiyor.

Güneş’teki bu gaz patlamaları solar atmosferdeki çok büyük manyetik yapıların dengelerini kaybetmesi sonucu oluşuyor.

Nasa’dan bilimadamları 2013 yılında da Güneş’in derin bir uykudan uyanmasının ardından patlamalar sonucu oluşacak benzeri görülmemiş manyetik enerjinin dünyayı etkisi altına alabileceği uyarısında da bulunuyor.

ABD, Kaliforniya’da bulunan Lawrance Livermore Ulusal Laboratuarı’nda çok önemli bir deney üzerinde çalışılıyor. Bilim adamlarının deneyle hedeflediği şey, güneşin ürettiği enerjinin bir benzerini oluşturmak.

Füzyon adı verilen bu yöntemi, yüzden fazla lazeri bir noktada toplayarak oluşturmaya çalışan bilim adamları bunun için özel bir düzenek oluşturdular.

National Ignition Facility (NIF) adı verilen merkezde gerçekleştirilecek deneyde 1500 metre uzaklıktan gönderilecek olan 192 adet lazer ışını tek bir noktada toplanacak.

NIF’de yapılacak olan deneyde, lazerler saniyenin 20 milyarda biri kadar bir süre içerisinde 500 trilyon Watt’lık bir güç üretecekler. Bu tüm dünyada aynı süre içinde üretilenden 500 kat daha fazla. 152 adet lazerin odak noktası işte bu kürenin içi olacak. Yukarıda görülen metal küre aslının küçük bir kopyası.

Lawrance Livermore Ulusal Laboratuarı’nındaki National Ignition Facility’nin şeması. Lazerler iki hattan hedef noktasına gönderilecek. Bilim adamlarının kontrol odası ise orta kısımda bulunuyor.

NIF’te yer alan iki adet lazer hattından birinin görüntüsü. Sistem saniyenin 5 milyarda birinde bir süre içerisinde 0,000000001 Joule enerjiye sahip olan lazeri 4 milyar Joule’e çıkaracak.

NIF’deki gerçek hedef noktası. 192 adet lazer bu noktada bir araya gelecek. Hedef noktasının boyutları teknisyenlerin içinde rahatça çalışabileceği kadar geniş.

Lazerleri yönlendirmek ve kırmak için kullanılan potasyum dihidrojen fosfat kristallerinden biri. Sistemde bunlardan 600 adet kullanılacak. Ana lazer ilk önce 192 parçaya ayrılacak ve sonra hedef noktasında tekrar bir araya gelecek.

NIF’deki kontrol odası. Deneyin tüm detayları buradan takip edilecek.

Kontrol odasından enteresan bir detay. Deney sırasında istenmeyen bir olay olduğunda her şeyi bir anda kapatmak için her masada birer kırmızı düğme yer alıyor.

Hedef noktasının içerisinde bu küçük yakıt hücreleri yer alıyor. Bu hücreler lazerlerin bir araya gelmesi ile birlikte harekete geçiyorlar.

Tesisin ve lazer hatlarının büyüklüğünü anlamak için sol tarafta yer alan iki teknisyenin boyuna bakın.
shiftdelete.net

12-13 Nisan tarihlerinde gerçekleşen patlamada çekilen görüntüleri birleştirilerek video haline dödüştürüldü.

Videoda alev topu haline gelen Güneş’in yüzeyindeki patlama net şekilde görüntülendi.

NASA yeni görüntülerin bugüne kadar elde ettikleri görüntülerden “çok daha etkileyici” olduğunu açıkladı.

Hükümet, bu “fütürist” santralin kurulabilmesi için kolları sıvadı ve 2030′a doğru dünya yörüngesinde güneş santrali kurulmasına ilişkin projeye katılacak firma ve kurumları belirledi.

Yer’den 36 bin kilometre yüksekte kurulacak santral, güneş panellerinden oluşacak.

Yeryüzünde kullanılmakta olanlara benzeyen fotovoltaik elementler, güneş enerjisini elektrik enerjisine dönüştürecek.

Paneller yerdekinin en az 5 katı fazla elektrik üretecek.

Elektrik akımı, Yer’deki devasa bir parabolik antene lazer veya mikrodalga huzmeleri şeklinde gönderilecek.

Güneş enerjisinin temiz ve sonsuz olduğunu vurgulayan Japon yetkilileri, bu sistemin enerji ihtiyacının karşılanmasına ve sera gazlarının yol açtığı küresel ısınmayla mücadeleye katkıda bulunacağını düşünüyor.

Bu muazzam bilimsel ve sınai proje, Japon Uzay Kurumu başkanlığında yürütülecek. Japonlar, bilim-kurgu kitaplarından fırlamışa benzeyen proje üzerinde 1998′den beri çalışıyor.

Bu kapsamda ilkin enerjinin mikrodalga halinde aktarılabilmesi için bir deneme uydusu fırlatılacak. Ardından her biri 10 megavat gücündeki güneş panellerinin robot çalışmalarıyla uzaya yerleştirilmesinin mümkün olup olmayacağı görülecek.

Daha sonra 250 megavatlık bir prototip santral yörüngeye oturtulacak. Böylece santral bütünüyle testten geçirilerek maliyet ortaya çıkacak. Araştırmacılar, nihai olarak 1000 megavatlık sistem kurmayı tasarlıyor.

Evdeki hesap çarşıya uyarsa, elektriğin kilovat başına maliyeti, bugünkünün beşte ya da altıda biri kadar olacak.

Ancak bu enerjiyi kullanacak halkın ikna edilmesi şart gözüküyor, zira birkaç sene evvel yapılan kamuoyu araştırması, insanların lazer ve mikrodalga deyince endişe duyduğunu göstermiş bulunuyor.

cnnturk.com