Bugüne kadar galaksimizde 500 kadar gezegen keşfedilmişti ancak bunun Samanyolu dışında doğmuş, keşfedilen ilk gezegen olduğu belirtiliyor.

Jüpiter’den en az yüzde 25, Yerküre’den de 400 kat daha ağır olan gazdan oluşan gezegenin, daha sonra Samanyolu tarafından yutulan cüce bir galaksideki bir yıldızın yörüngesinde bulunduğu belirtildi.

HIP 13044b adı verilen, hidrojen ve helyumdan oluşan gezegenin, Dünya’dan 2 bin ışık yılı uzaktaki Helmi akımı olarak adlandırılan bir grup yıldızın ait olduğu güneş sisteminde yer aldığı kaydedildi. Gezegenin, sönmeye yüz tutmuş bir güneşin etrafında döndüğü belirlendi.

6 ila 9 milyar yıl önce, “galaktik yamyamlık” olarak adlandırılan bir olay neticesinde, Helmi’nin Samanyolu ile birleştiği veya onun tarafından yutulduğu, şu anda Samanyolu’nun Fornax olarak adlandırılan güney takımyıldızında bulunduğu belirtiliyor.

Heidelberg’deki Max-Planck Astronomi Enstitüsü’nden Rainer Klemen, bu keşfin çok heyecan verici olduğunu söyledi.

Şili’deki bir teleskopla keşfedilen gezegenle ilgili bulgular Science Express dergisinde yayımlandı.

AA

Amatör ve profesyonel astronomları bir araya getiren The Planetary Society’nin belirttiğine göre, biri kuzey yarı kürede diğeri güney yarı kürede olmak üzere iki koyu renk kuşağı bulunan Jüpiter’in amatör astronomlar tarafından çekilen son fotoğraflarında güneydeki Ekvatoryal Kuşağının ortadan kaybolduğu görüldü.

Jüpiter’in güney yarı küredeki kuşağının, dev gezegen yörüngesinde Güneş’in arkasına geçmeden önce geçen yılın sonunda var olduğunu belirten bilim adamları, bundan üç ay sonra kuşağın yok olduğunu kaydettiler.

Bu garip olayı ilk fark edenlerden “Astro_Bob” diye bilinen gazeteci ve amatör astronom Bob King, Jüpiter’in tek bir kuşakla, sanki Satürn’ün halkasız olması gibi tuhaf göründüğünü söyledi.

Bu alışılmadık durum daha önce de gözlenmişti. Jüpiter her 10 veya 15 yılda bir kuşaklarından birini kaybediyor ya da yeniden ortaya çıkarıyor ve bu durum bilim adamları için hala bir gizem olarak kalmaya devam ediyor.

Kütlesi Dünya’nın 316 katı, hacmi 1500 misli olan ve Dünya’dan 800 milyon km uzaktaki, Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni gaz ve sıvı devi Jüpiter’in yüzeyi yoğun kırmızı, kahverengi, sarı ve beyaz renkli bulutlardan oluşuyor ve açık renkli yerlere bölge, koyu renkli yerlere de kuşak adı veriliyor.

Değişik yükseklikteki kimyasallardan oluşan bu bulutlar içinde en yüksekteki beyaz bulutlar, donmuş amonyak kristallerinden oluşan bölgelerde yer alıyor. Koyu renkli alçak irtifalardaki bulutlar da sülfür ve fosfor bulunan kimyasallardan oluşuyor. Bulutlar, Jüpiter’in hızlı dönüşünden ötürü saatte 500 km hıza ulaşan rüzgarlar nedeniyle kuşakların içinde doğru sürükleniyor.

Jüpiter’in Ay kadar büyük uydusu Europa, evrende bugüne dek saptanmış, Dünya’ya en çok benzeyen gök cismi.

AA

KEPLER uydular hakkında bir varsayımda bulundu. Hocası Thycho Brahe’den miras aldığı kayıtlarla, yörüngeler elipstir dedi. Âlemin canlı olduğunu unutarak, ölü, değişmeyen bir modeli kabul etti. Fizikçiler, matematikçiler de onu teyit eden formüller ürettiler. Ama âlem canlıdır. Değişkendir. Hayattadır. Keşke hayatı olan bir model, yaşayan, canlı kalan bir model öne sürseydi. Ama onun zamanında daha matematik o kadar ilerlememişti. Varsaydığı model gerçeğe çok yakındır. Benim varsaydığım model ise yörüngelerin kardioid benzeri olduğunu, hareketli, canlı bir hayat çizgileri olduğunu, matematikle uyuştuğunu gösteriyor. Bu matematiğe de öncelikle bir varsayım denmeli. Doğru olduğune malum? Ama mutlak ahengi bozmayan bir hesaba benziyor. Varsayım mı, mutlak mı? Bundan sonrası fizikçileri ilgilendirir.

Şekil I. Hareketsiz,duran bir Güneş halinde, Planetlerin nasıl bir yörünge çizerek, devirler yaparak tepe noktasına erişeceklerini gösteriyor. Atılmış bir taş gibi. Ama Güneş hareketsiz değil ki. O da bir başka kütle etrafında belki trilyonlarca seneden beri benzer bir yörüngede yüzüyor.

Âlemde tek kanun vardır.

Bir planet Güneş’ten püskürmüş yahut Güneşin yörüngesi civarında boşlukta avare yüzerken (h1=h2 durumunda) Güneş tarafından yakalanmış, çekim alanına sokulmuş bir kütledir. Planet yakalanmış bir kütle ise “düşme” modundadır.

Şekil I.

Planetlerimize gelelim
Bir kütle Güneşten püskürerek kopmuştur. Güneşin ekvatordaki merkezkaç kuvveti, iç patlama kuvveti, gGÜN çekimi ivmesi, kopan planetin yörüngesini belirler. Atılmış bir taş gibidir. Güneşten uzaklaşacak, uzaklaşacak, tepe noktasına varacak, sonra da düşüşe geçecek. (h2=Vy^2/(2*g).Tabii (g)’nin de değişken olduğu hesaba katılmalıdır.
Planetin doğuşundan ölümüne kadar geçen ömrü 1 saniye,1 saat,1000 yıl yahut milyarlarca yıl olabilir. Tabii dünya yılı.Uzaklaşması ile yakınlaşması aynı fizik kanununa tabi. Tepe noktasında planet ya Güneşe döner, düşer, yahut başka bir güneşe yakalanır. O sırada planet Güneş etrafında (h2) yarıçapında bir daire çizmektedir. Sahipsizdir. Kararsızdır. Avaredir.

Yükselme ve düşme esnasında Güneşe olan uzaklığı (dR=h=0,5*gGÜN*t^2) dir.
Herhangi bir çevrim için (h) uzaklığı, 90 o aralıklarda bulunan, A(n-1),B(n-1),An,Bn noktalarıdır. Bu yükseliş veya alçalış modlarında GÜNEŞ’in kendi yörüngesi boyunca da sürüklenirler. Hem sürüklenirler, hem de güneş etrafında devir ederler. Dönerler.Dönmeleri güneşten fırlama anındaki teğetsel kuvvet (Vx=Vxgüneş+Vx patlama) nedeniyledir.
Bu bir çifte sarmaldır. Zarfı (h=0,5*gGÜN*t^2) eğrisinin (z) Güneş yörüngesi boyunca dönmesinden meydana gelen bir yüzeydir. Güneşin yörüngesi bir doğru olsaydı, bu zarfa paraboloid derdik. Bir matematik deyimidir.

KEPLER Dünya ,Mars….için An,Bn,A(n-1),B(n-1) değerlerini Hocası Tycho Brahe’den miras aldı. Kıymetlendirdi ve yörüngeleri, kilitlenmiş (a,b,e) değerindeki elipslere benzetti. (a,b,e) değerlerinin son değerler olduğuna nasıl karar verdi? Bunlar ara değerler de olabilirdi. Tycho Brache’nin mirasında 1000 yıllık,10 000 yıllık kayıtlar yoktu ki. Ayrıca Tycho Brache
iyi bir hırıstiyan olarak, dünya merkezli âleme inanıyordu. Asistanı Kepler ona göre dinsiz sayılıyor. Güneşin merkez olduğunu söylemek, elipsten bahsetmek günah olduğu için, aforoz edilmeği göze alarak Kepler “elips” dedi. Büyük cesaret. Keşke âlemin ölü olmadığını da hatırlasaydı, Elipse “benzeyen” bir yörünge deseydi. Bugün (a,b,e) değerleri şöyle ama 1000 yıl, 10000 yıl içinde değişeceğini öngörebilseydi.

Kardioid benzeri yörüngeleri devreye sokunca, (a,b,e) değerlerinin zamanla değişeceği ortaya çıkıyor. Esasen (a,b,e) diye bir hesap yok,sadece matematikçilerin yakıştırmaları bunlar. Benim matematiğimin ise fizik ile ilgisi yok. Safkan matematik, ikinci derece denklemlerin çözümü olarak kendiliğinden geliyor.

Harezmî mantığını uyguluyorum.Mutlak doğru matematiği arıyorum.Ahenk ondadır.

Tablo I , de bilinen planetlerin bugünkü (a,b,e) değerlerini veren matematik eşdeğerler var.Bunlar (h,b) polar uzaklıklardır.Kardioid benzeri sarmaldan alınmıştır. Bu tabloyu bir Macro programı ile yaptım. Bana ters geldiği halde eksantriklik mevhumunu maalesef kullandım. Zaten eksantriklik mevhumu gibi bir sakatlığı işe sokunca, mecburen elipse kilitlenip, yanlış mantıklara onay vermiş oluyoruz. Kepler işte bu eksantriklik modasını benimseyenlerden. Şimdi fizikçiler de, matematikçiler de bu Kardioid benzeri sarmal modelini incelemek durumundalar.Herhalde “ahengi” hissedecekler.

Tablo I, (e=1) seviyesine doğru uzatılınca, matematik olarak tutarlı, ancak biraz fizik bilgisiyle bile yorumlanması zor (!!??) değerler ortaya çıkıyor. Bunu Halley Kuyruklu Yıldızını incelerken görüyoruz. Nihayet o da bir gök cismi. Güneş tarafından yakalanmış bir gök cismine benziyor. Güneş üzerine düşme modunda. Yörüngesinin buruk olduğu
görünüyor. Sanki Güneşin sürükleme hızına yetişemiyor.

Diğer bir husus: Bir kritik e=0,619259…değeri var.
Şekil II

Şekil.II

Bir başka matematik anlatımla da şöyle: (e max) sınırlı. (e max=0,619259) dan ileri gidilince bütün yörüngelerin burulması gerekiyor. Bu aralıkta Halley kuyruklu Yıldızı var. Klasik anlayışla eHalley=0,967…dir

e= 0,967 için sarmal yörüngede negative (b1=-0,49815) var.
e= 0,9999989 için sarmal yörünge tepe noktasına eriyor buna artık e=1 diyoruz
e tepe noktasında sarmal yörüngede negatif (b1=-0,80269) var

Bütün planetler e=0 (avare gezegen) durumunda ya kendi güneşlerine dönerler ya da başka bir gök cismi tarafından yakalanıp ona doğru düşerler. (ref:Excel 2009.10.05-2100)

necattasdelen@tmail.com

Hubble, Chandra teleskoplarıyla Hawaii’de 4200 metrelik rakımda kurulu Mauna Kea Keck İkiz Teleskopunun yardımıyla yapılan keşifte, Andromeda’daki gezegende Dünya’nın jeolojik zaman dilimlerinden Devon’a çok benzeyen bilgisayar bulguları sağlandı.

ABD’nin California Teknoloji Kurumu (Caltech) ile aynı eyalette kuruma bağlı Pasadena’da kurulu 70 yıllık köklü ordu tesisi olan, Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesine (NASA) bağlı Jet Motorları Araştıma Merkezi (Jet Propulsion Laboratory: JPL), ilk olarak Almanya’da Max Planck fen bilimleri kurumunun tespit ettiği büyük buluşu doğruladı.

Dünya’nın 395-280 milyon yıl önceki haline çok benzer bulgular elde eden astrofizikçilerle jeologlar, “Bu gezegende yaşam mutlaka var. Çünkü gezegenin çapı ve beslendiği güneşın (yıldızın) uzaklığı, Güneşimiz ve Yer’e yakın, yani tahminen 14 bin km ve 168 milyon km uzaklıkta” dediler. Dünya’nın çapı yaklaşık 12 bin km.

GÜZEL KARA BULUT

Almanya’nın güneybatısında Baden-Württemberg eyaleti Heidelberg kentindeki Max Planck fen bilimleri atomaltı fiziği araştırma kurumundan astrofizikçi Sascha Kempf, demecinde şunu söyledi:

“14 bin km çaplı Andromeda gökcisminde mevcut olabilir gözüken ‘O’ derece sıcaklık hem don, hem erime, hem buharlaşma için eşik değer taışyor. Bu yüzden buradan yükselen güzel kara buhar bulutunu kaydetmiş bulunuyoruz. Kara buhar bulutlarının arasında yumuşakçalar, kafadanbacaklılar, bizde fosilleri bulunan envai çeşit balık ve iğneyapraklılara benzer çok zengin bitki ortüsü için son derece yoğun ortam saptandı.”

JPL’den Henry Wallach ile Avrupa Uzay Kurumundan (ESA) Fransız Prof. Paul Givernique, “Katalog numarasıyla bu MCMXCIX-II gezegeninde ‘ileride’ insan benzeri varlıklar neden yaşamasın” dedi.

OWL

ESA’nın yapacağı, 10 yıl içinde dünyada gelmiş geçmiş en büyük teleskop olacak olan 100 metre ayna çaplı OWL’a (Overwhelmingly Large Telescope: Muazzam Engin Teleskop) destek veren JPL’den şu kayıt düşüldü:

“Bilhassa Mauna Kea yanardağının 4 bin 205 metrelik rakımında Hawaii-Keck ikiz teleskoplarımız, Andoremada’da muazzam ilginç Dünya’ya benzer gökcismini çok uzaktan da olsa görebilmiştir.”

Astronom Paul Givernique, “Alman meslektaşlarımızın hesapları tamamen doğru. Aynen evrenin ebedi-edebi simgesi baykuşun (OWL) gözleri gibi” dedi.

Devon devrini yaşadığı tahmin edilen Andromeda gezegeninin güneşine mesafesi de Dünya’nın Güneş’e uzaklığına yakın: 168 milyon km.

Andomeda’ya ışık hızıyla (saniyede 300 bin km) gidilse 2 milyon yılda varılıyor. Bir ışıkyılı 9,9 trilyon km.

Avrupa Uzay Ajansından (ESA) yapılan açıklamada, Aralık 2006′da yörüngeye fırlatılan COROT uydu teleskobuyla yapılan keşifte gözlemlenen dış gezegenin (exoplanet) Dünya’nın iki katı kadar büyüklüğünde ve Güneş benzeri bir yıldızın etrafında döndüğü belirtildi.

Bu mini kayalık gezegenin yüzey sıcaklığının çok yüksek, yaklaşık bin 100 santigrat derece olduğunu belirten bilim adamları, gezegenin büyük olasılıkla lav veya su buharı ile kaplı olduğuna işaret ettiler.

COROT projesinde yer alan araştırmacılardan Malcolm Fridlund, Dünya’nın oluşumu ve gelişimini anlama yolunda bu keşfin çok önemli bir adım olduğunu belirterek, “İlk kez bizim Dünyamız gibi kayalık bir gezegeni gözlemledik. Şimdi bu gökcismini bu anlamda değerlendireceğiz ve COROT teleskobuyla daha küçük Dünya benzeri gezegenleri araştırmayı sürdüreceğiz” diye konuştu.

Keşif, Astronomy ve Astrophysics dergisinin bir sonraki sayısında ayrıntılı bir şekilde anlatılacak.

Fransız Uzay Kurumunun başını çektiği COROT projesi, ESA, Avusturya, Belçika, Almanya, İspanya ve Brezilya’nın katkılarıyla yürütülüyor.

Harvard -Smithsonian Astrofizik Merkezi astronomları tarafından bulunan gezegen HAT-P-11 yıldızına ait. HAT-P-11 yıldızı Dünya’dan 124 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. K tipi ve taç sıcaklığı 4780 K derece. Yıldız Güneş’ten biraz küçük:0,81 Güneş kütleli. Çapı ise Güneş çapının dörtte üçü kadar.

Gezegen 6 Ocak 2009 tarihinde onaylandı. Buna göre HAT-P-11 b gezegeni 0,081 Jüpiter veya 25 Dünya kütleli. Başka bir deyişle Neptün büyüklüğünde. Yıldızına uzaklığı 0,053 AB kadar (1 AB=150 milyon km). Bu uzaklığıyla adeta yıldızına uzaklığı, Merkür’ün Güneş’e uzaklığından daha yakın.

HAT-P-11 b gezegeninin yıldızının çevresinde dolanım süresi 4,88 gün olarak hesaplandı. Gezegen, yıldızına bu kadar yakın olduğu için aşırı sıcak. Tahmini sıcaklık 593 derece olarak belirlendi.

Pembe görünümlü gezegen bir sanatçının fırçasından çıkmışçasına bir görüntü sergilemesinin yanında Neptün’ü andırıyor.

Uluslararası Astronomi Birliği (IAU), keşfi 2005′te açıklanan ve daha önceki adı 2003 EL61 olan gök cismine, Havai mitolojisindeki doğurganlık ve bereket tanrıçası Haumea’nın adının verilmesini kararlaştırdı.

Amerikan futbol topu biçimindeki gök cismi İspanya’nın Sierra Nevada Gözlemevi’nden Jose-Luis Ortiz ile Eris cüce gezegenini bulan Kaliforniya Teknoloji Üniversitesi’nde görevli Mike Brown ve ekibi tarafından 2004 Noeli’nde keşfedilmiş, Brown, keşif tatil dönemine denk gelmesinden dolayı gök cismine “Santa” adını vermişti.

IAU’nun toplantısında buzla kaplı bir kaya kütlesinden oluşan gök cismine Haumea isminin verilmesini, keşfe yardımcı olan Yale Üniversitesi’nden David Rabinowitz önerdi.

Haumea böylece, Güneş Sistemi’nde Ceres, Plüton, Eris ve Makemake’in yanında 5. cüce gezegen olarak yer aldı.

Eris’in keşfinin ardından, Plüton 2006′da gezegenlikten cüce gezegen statüsüne indirilmişti.

Plüton’la aynı çapa sahip ancak daha ince olan yeni cüce gezegen, Plüton’un kütlesinin yüzde 32′si civarında.

Bilim adamları, kendi çevresindeki dönüşünü 4 saatte tamamlayan Haumea’nın ince ve uzun şeklinin hızlı dönüşünden kaynaklandığını düşünüyor.

(cnnturk.com)