Klasik antik çağ felsefesiyle başlayıp thales, anaximenes, pythagoras, demokritos, gorgias, empadokles, heraklitos, parmanides, Sokrates, plotinos, platon, aristotales gibi filozofların gitgide gelişen ve şekillenen felsefi soruların şekillenmesini sağlayarak yappozun 3 numarası olmuşlardır. Astronomi ve fizikte roma imparatorluğu altındaki mısırda yaşamış olan batlamyus un evren modeliyle başlayıp Nikolas kopernik , Galileo galilei ,ısaac Newtonla astronomi ve fiziğe katkıda bulunulmuştur. Bu katkı medeniyet yapboz ‘unun 4’ üncü parçasına bu bilimi adamlarını yerleştirmiştir.

19oo ‘ lü yıllarda max plank siyah cisim ışıması üstünde çalışırken yeni bir olgu ile karşılaştı; enerji değişimleri parçacık özelliğini gösteriyordu , plank doğadaki değişikliklerin devamlı ve düzgün olmadıklarını, ani sıçramalar şeklinde ve patlatıcı karakterlerde olduğunu keşfetti. eş deyişle ışık , bir borudan fışkıran su gibi sürekli ve akıcı değil , tüfekten atılan kurşunlar gibi ayrı ayrı parçacıklar biçimindeydi. Bu enerji paketciklerine kuantum adı verildi. Böylece modern fiziğin havuzu sayılan kuantum biliminin temeli atılmış oldu. Kuantum yapbozun 5’inci parçasını oluşturdu.
1905’li yıllarda Einstein ışığın küçük parçacıklardan oluştuğunu, ışık parçacıklarının foton olduğunu ; ilk olarak foto elektrik kuramını,sonra özel göreliliği ve genel görelilik kuramını bulmuştur. Bu buluşlar einsteini süper yapboz da 6’ıncı sıraya yerleştirmiştir.

M.S 780’ de Bağdat da doğan cebir ve astronomi bilimine yön veren önemli eserler yazan, türk kökenli Harezmide süper yapbozda 7’inci sıraya yerleşmiştir.
Böylece matematiğe, fiziğe ,felsefeye ve bilime katkısı olan toplumlar, insanlar ana hatlarıyla geçtiğimiz zaman diliminde süper yapbozda yerini almıştır.bunun yanında ismini hatırlayamadığımız ve bilmediğimiz nice toplum ve insanlar bu yapbozda yerini almıştır. Tüm yapbozu görebilmemiz için tüm parçaları yerine indirmemiz gerekli, bununda imkansız olabileceğini düşünüyorum.genişleyen evren bunun ilk sebebidir, alan genişledikçe sorunlar ve sorular çoğalacak ,sorunları çözmek soruların cevabını aramak bizi başka bir soruna ve soruya yöneltecektir. Bunun anlamıda devamlı süper yapboz parçalarının aranması, bulunması yerine yerleştirilmesi ve akabinde başka parçaların aranması anlamına gelmektedir.elimizde bulunan yani toplumların ve bilim insanlarının uğraşı ve emeği ile yerine yerleşen yapboz parçalarının,sonradan katkılar alarak yer veya şekil değiştirdikleri veya sonradan bazı parçaların yanlış yerleştiği anlaşılmış olup süper yapbozda yerlerini kaybetmişlerdir .bunlar bazı yanlış teorilardir. Yapboz satıhının üzerine sağlam kuramlarla yerleştirilmiş parçalar bile değişkendir, değişken olmasının sebebide devamlı gelişen yeniliklerle bu kuramlara ek kuramlar eklenmesidir.

Süper yapbozda bilinen, bilinmeyen ,yerlerine yerleştirilen veya aranan tüm parçaların devamlı değişken olduğu, değişmeyen tek şeyin yapbozun satıhı olduğu gerçeğidir.bildiklerimizin çok az olduğu, yapbozdaki resmin bir kısmını görmenin bile daha çok zaman alacağı bir gerçektir.bir yapbozun en güzel tarafı parçaları bulmak ve o an gelince onu yerine yerleştirmektir. Sonucuda o resmi görmek ve ona anlam verebilmektir.birde bulamadığımız kaybettiğimiz parçalar ve kaçırdığımız önemli anlar.bitirdiğimizde parçalar eksik kaldımı ne anlamsız görünür, yani bu yapboz noksaksandır. Süper yapboz ise satıhına en zor parça indirilen yapbozdur, bu yapboz süperdir. Süper değişkendir. Görünen resmin bir bölümü bile durmadan değişmektedir.değişiklik insanın ufkuyla, real hayal gücüyle ilgilidir.
İnsanlar ilk önce tarımda hayvan gücü ve aletlerle çalıştı, sonradan fosil yakıtla çalıştırdığı mekaniklerden oluşmuş otomobiller ve araçlar yaptı,doğanın gücünü kullanarak dev barajlarda elektirik enerjisini üretti.kuşları taklit ederek uçakları, füzeler yaparak uzayı keşfetmeye çalıştı. Zaman içinde uzay çağı başlamış olup evrendeki dev yıkımları, galaktik şokları,evrenin genişlemesini idrak etti.karadeliklerin yaptığı yıkımları ve evreni genişleten gücü sorgulamaları yapbozdaki tüm resmi görme mücadelesidir.

Bu mücadele her insanda az veya çok bulunmaktadır, son yazdığım üç makalede hem felsefi hemde fiziki anlamda bu konulara yaklaştım . yapbozda oluşacak resmi görmenin mücadelesidir, bu bir uhtedir, bu bir yerde meraktır, bir yerde yaşadığımız dünyaya ,evrene bir borçtur ama en önemlisi verdiğimiz emeği, beynimizde oluşan beyin fırtınalarının süper yapboz karşısıda çaresiz kalmasıdır.buna ramen araştırma , değerlendirme yapmak ve bunları kağıda dökmek dedim ya bir borçtur.
Tüm alan denkleminde işlediğim evrenin kaderinin bir döngü olmayacağı,ama kendi içinde döngülerin olduğunu , bu döngülerinde onun sonunu hazırlayacağını,son bulan evrenin sonsuzluğun içine gömüleceğini yani sonsuzluktan hiçlikten doğduğunu ve yine onun içine çekilerek gerçek halini alacağı ve hiçliğe bürüneceğini anlatmıştım. Bu formatta Sonsuzlukluğun yapbozun çerçevesi ve satıhı olduğunu , yapboz parçalarınında evren olduğu anlatmaktayım. Evrenin bir yerde maddeden oluşması,bir yerde enerjiden oluşması , bir yerde görünmeyen şeffaf, hacimsiz aktif ve pasif saf enerjiden oluşması evreni karmaşık hale getirmektedir. Boşluk içinde boşluk makalemde atomun yoğun boşluktan oluştuğunu,felsefi yaklaşımla anlatmaya çalıştım, pasif aktif enerji ve evren makalemde atomdaki boşluğun etkiye tepki veren aslında enerjinin bir formatı olan aktif saf enerjinin atom boyutunda ,pasif saf enerjinin kütlenin dışında , karadeliklerin yada başka bir deyişle uzay girdaplarını oluşturan yegane enerji olduğunu yazmıştım. Hem girdapları hem genişleme hızını hemde homojen yapısı sayesinde genişleyen evreni ahenk ve düzen içinde hareket ettiren güç olduğunu anlatmaya çalıştım.bu anlattıklarıma yapboz satıhı’nın üzerinde katkılar sunulabilir ve değişkenlik gösterebilir veya gelişen iradeyle zamanla yapboz çerçevesinden çıkarılabilir. Unutmamak kaydı ile süper yapbozun devamlı değişiklik gösteren parçalarının yer değiştirdiği yada katkılarla yenilendiği, yada çerçeveden çıkarıldığı bir yapboz .evren var oldukça anlam yüklemeler ve anlam düşürmeler devam edecektir,belki hiçbir zaman bu parçalar bir araya gelmeyecektir.

Aslında farkında olmadığımız değişken yasaların ve değişken bakış açılarının sabit olduğu bir evrende yaşıyoruz. M.ö 20000 yılında matematik hesaplarının yazıldığı işango kemiğinin bugün tarihi buluntudan başka bir anlamının olmadığı,17.500 yıl sonra yani m.ö 2500 yıllarında Pisagor kuramını kullanıp yapı inşa eden toplumlar tarafından süper yapbozdan çıkarıldığı gerçeğidir.1000 yıl sonra bilime yön veren kuramların değişmiş olacağı yada katkılar alarak farklılaşacağı evrenin doğasıdır.
Tüm evrenin perspektifinin değişken olduğu , devamlı değiştiğini, insani düşüncenin yanılgılara düştüğü veya insani düşüncenin yenilenerek değiştiği buna paralel olarakta değişken evrende sorularına cevap aradığı bir doğrudur. Bu yasaları ve değişkenliği sadece dikdörtgen ve süper bir yapboza uygulamak 2 boyutta gözlemlemek ,tüm değerleri resime sığdırmak ve onu bir yapboz görmekten ibarettir. Tüm resmi zorlanmadan görmek belki hayaldir, beklide ileride olabilecek bir şeydir.kim bilir belki merak ettiğimiz yapbozun tüm parçalarını bir arada görüp onlara anlam bile yükleyerek değerlendireceğiz.arayışlar insanoğlu için devamlı sürecektir…..

Süper yapboz yasaları ve sonuçlar
1- Sonsuzluk süper yapbozun çerçevesidir.
2- Süper yapbozun üzerindeki parçalar evren ve ayrıntılarıdır.
3- Evrenin değişkenlik göstermesi, insanların irade ve şuurlarıyla ortaya koydukları bilgi veya sabitlerini etkiler. Bu etkiler tüm yapbozu tüm resmi görmemizi engeller.
4- Süper yapbozda çerçeve sabit, birde parçaların devamlı değişme özelliği sabittir. Buna göre 2 sabit vardır a)çerçeve sabiti b) değişmeyen değişkenlik sabiti.
5- Genel resmin görünmesi veya elde olan parçalara anlam katılmasıyla azda olsa kısmi bilgilere ulaştırmıştır. Ulaşılmayanların çok daha fazla olduğu bir gerçektir.
6- Yapboz’ un parçalarının çok zor bulunması ve her defasında değişmesi onu süper yapmıştır.
7- İnsanoğlu yapbozdaki resmi anlamadan tamamlamadan büyük olasılıkla evren sonsuzluğa karışacak, yok olacaktır,ama içimizdeki yapbozun tüm resminin özlemi hiçbir zaman yok olmayacatır….

Turan zengin
Turanzengin33@hotmail.com

Kaynaklar:
-wikipedia bilim tarihi
-genel fizik yasaları
-genel kültürü ansiklopedileri
-tüm alan denklemi makalesi t.zengin
-pasif-aktif enerji ve evren makalesi t.zengin
-boşluk içinde boşluk makalesi t.zengin

Journal of Geophysical Research dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Kanada’nın Calgary Üniversitesi tarafından tasırımı yapılan ve Amerikan Havacılık ve Uzay Kurumu (NASA) tarafından iki yıl önce fırlatılan Supra-Thermal Ion Imager adı verilen cihaz, 200 km irtifadan topladığı verilerle uzayın sınırının hesaplanmasına yardımcı oldu.

 Araştırmada, uzayın sınırı atmosferin göreli yumuşak rüzgarları ve hızı saatte bin kilometreyi aşan uzaydaki parçacık yüklü daha şiddetli akıntıların izi takip edilerek hesaplandı.

Calgary Fizik ve Astronomi Bölümü Doçenti David Knudsen, uzayın sınırın hesaplanması için daha önce de ölçümler yapıldığını, ancak üst atmosferin rüzgarları da dahil olmak üzere, tüm bileşenleriyle ilk kez incelendiğini belirtti.

AA

Gökbilimciler önümüzdeki on yıl içerisinde genişleyen evren teorisi için en somut kanıtlar bulmayı hedefliyor. Aranan kanıt 13.7 milyar yıl önce evrenin ve zamanın başlangıcından kalan mikroskobik yoğunluktaki dalgaların ölçümlenebilmesi ile bulunacak. Bu aynı zamanda, evrenin oluştuğu ilk anın da anlaşılabilmesi ve gözlemlenebilmesini sağlayacak.

ÇEKİM DALGALARI ARAŞTIRILIYOR

Chicago Üniversitesi’nden John Carlstrom, dokuz farklı üniversiteden gelen bilim adamlarıyla birlikte, dünya üzerindeki en güçlü teleskoplardan biri olan Güney Kutbu Teleskopu (GKT) ile evrenin başlangıcına ve evrimine ait kanıt arıyor.

Takımın ajandasında, genişleyen evren teorisinin tabii tutulacağı en zor test var. Bunun için, Einstein’ın genel görelilik teorisinin öngördüğü üzere, evrenin genişlemesi sonucu oluşması gereken çok zayıf çekim dalgalarının bulunması gerekiyor.

Bu aynı zamanda genişleyen evren teorisinin çeşitli versiyonlarının da doğru olarak yeniden kurgulanmasını sağlayacak. Carlstrom bunu şöyle açıklıyor: “Eğer çekim dalgalarını bulabilirsek bu bize genişleyen evren hakkındaki her şeyi anlatacak. Şu anda bununla ilgili geçmişe oranla az olsa da farklı açıklamalar var. Ama bunların hiçbir bu kadar olağanüstü ve sıcak ‘Big Bang’in kuantum ölçeğindeki bir dalgalanama ile başladığını öngörmüyor.”

FARKLI EVRENLER

Carlstrom ve Fermi Ulusal Laboratuarları’ndan Profesör Scott Dodelsun geçtiğimiz günlerde katldıkları ‘Başlangıcından Sonuna Evren’ adlı konferansta çalışmaları hakkında bilgi verdiler. Konferansın dinleyicileri arasında paralel evrenler kuramını ortaya atan Alan Guth da vardı.

İKİ BÜYÜK DÜZENSİZLİK

Dodelson konferansta şunları söyledi: “Farklı evrenler olda bile, teorinin tanımı gereği bu evrenlerle kontak kurabilme olanağımız yok. Ancak genişleyen evren kuramını araştırmanın yolu var. Bu teoriye göre evrenin oluşumuyla iki çeşit düzensizlik meydana geldi. Bunlardan ilki atom altı parçacıkların yoğunluklarıyla meydana gelen ve evrenin her yerinde devam eden dalgalanmalar. Bu dalgalanmalar zaten bilim adamları tarafından gözlemlendi.”

Genellikle bunlar atomik ölçektedir ve bunun farkına varmayız. Ama genişleme bunları anlık olarak kozmik boyutlarda gerebilir. Teori bu haliyle çalışıyor. Bu dalgalanmaların nasıl olduğunu hesaplayabiliyoruz ve görünen o ki bunlar uzayda gördüğümüz galaksileri oluşturacak biçimde sonuçlanıyor.

İkinci düzensizlik tipi ise Einstein’nın belirttiği uzayın ve zamanın bükülmesi olarak da tanımladığına benzer olan çekim dalgalarıdır. Çekim dalgalarının, gökbilimcilerin elektromanyetik radyasyon frekanslarını ölçen uygun teleskoplarla gözlemleyebileceği kozmik düzeye ulaşma ihtimalleri var.

Eğer John Carlstrom’un üzerinde çalıştığı alet yeterince duyarlı olursa bu gerçekleşebilir.”

YENİ POLARİMETRE HAZIRLANIYOR

Carlstrom ve ekibi Güney Kutbu Teleskopu (GKT) ile gözlem yapmanın yanı sıra yani teleskopla birlikte çalışan, çekim dalgalarını ölçebilecek bir polarimetre üzerinde de çalışıyorlar.

GKT elektromanyetik spektrumda kızılötesi ile mikrodalga arasındaki dalga boylarını ölçebiliyor. Teleskop Big Bang’den sonra oluşan ayrıca kozmik mikrodalga radyasyon alanlarını tarıyor. Bilim adamları bunu şöyle açıklıyor. GKT’nin elde ettiği veriler kozmik senfoninin davul ve korna sesleri gibidir. Şimdiyse bilim adamlar kulaklarını senfoninin daha düşük seslerini yani çekim dalgalarını algılamak için dört açıyorlar.

KARANLIK ENERJİ DE ÇÖZÜLECEK

GKT ayrıca evrenin bir başka büyük sırrı olan karanlık enerjiyi çözmek için de kullanılıyor. Karanlık enerji evreni öteye itiyor ve çekim gücünü alt ediyor. Karanlık enerji görünmezdir ama gök bilimciler etkilerini son birkaç milyar yılda şekil alan galaksi demetlerinde görüyorlar.

Dodelson tüm bunlardan sonra soruların cevap bulacağından umutlu: “Şu anda büyük resmin parçalarına sahibiz ama hangi fizik yasalarının bunları oluşturduğunu henüz bilmiyoruz.sonraki amacımız bu fizik yasalarını bulmak olacak.”

Kızıl ötesi ışın kullanacak Herschel teleskopuyla şu ana dek kainatta gözlemlenemeyen en uzaktaki ve en soğuk nesneler hakkında bilgi elde edilmeye çalışılacak. Yıldız ile galaksilerin oluşumu incelenecek.

3,3 ton ağırlığındaki Herschel’in 4,5 metre çapında bir aynası bulunuyor. Bu boyutta bir aynanın daha önce uzaya konuşlandırılmadığı belirtildi.

1,7 ton ağırlığındaki Planck uydusu ise kainatın değişik bölgelerindeki ısı farklılıklarını ölçerek, 13 milyar yıl önce Büyük Patlama’da (Big Bang) ortaya çıkan fosil ışımayı inceleyecek.

Ariane roketiyle fırlatılacak Planck ve Herschel uyduları, Fransız-İtalyan şirketi Alcatel Alenia Space tarafından üretildi.

Amerikan Havacılık ve Uzay Kurumu’ndan (NASA) yapılan açıklamada, Spitzer Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemde

keşfedilen ikiz “kahverengi cüce” veya “ölü yıldız” adı verilen gök cisimlerinin her birinin, Güneş’in sadece milyonda biri kadar ışık verdiği belirtildi.

Cismin önce zayıf ışığından ötürü tek bir kahverengi cüce olduğunu düşünen astronomlar, daha sonra Spitzer Uzay Teleskobu ile kızıl ötesi konumunda yaptıkları gözlemde, bu aşırı donuk ışığı ve düşük sıcaklığı ölçebilme imkanı elde ettiler. Veriler bunun bir ikiz kahverengi cüce olduğunu ortaya koyuyordu.

Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) gök bilimci Adam Burgasser, bu iki gök cisminin evrende Güneş’in yaydığı ışınların milyonda biri kadar ışık verdiği tespit edilen ilk cisimler olduğunu belirtti.

Kahverengi cüceler, ilk kez 1995 yılında keşfedilen, ne yıldız ne de gezegen kategorisine konabilen gök cisimleridir. Ancak son yıllarda bazı gök bilimciler kütlelerinin büyüklüğüne ve buna bağlı olarak sıcaklıklarına ve buna da bağlı olarak renklerine göre bunları sınıflandırmayı tercih ediyorlar.

Kahverengi cüceler yıldızlar arası gaz bulutlarının çökmesiyle oluşurlar, fakat gök cismini yıldız yapacak nükleer tepkimelerin başlayamayacağı kadar hafiftirler. “80 Jüpiter kütlelik” sınıra ulaşamadıkları için yeteri kadar ısınamayıp sönerler.

Spitzer Uzay teleskobu ile yapılan gözlem, Astrophysical Journal Letters dergisinde de yayımlandı.

AA