Araştırmacıların yaptığı fizibilite raporları, Karadeniz’deki mevcut potansiyelin, bölgenin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösteriyor.

AA muhabirine bilgi veren Dr. Mükerrem Şahin, Karadeniz’de hidrojen-sülfür oluşumunun jeolojik oluşumların etkisiyle sürekli olarak arttığının gözlendiğini belirtti.

Son yapılan araştırma sonuçlarının, Karadeniz’de hidrojen-sülfür oluşumunun giderek yükseldiğini gösterdiğini aktaran Şahin, ayrıca bu kaynaklara Karadeniz’in 30-40 metre altında bile rastlandığını belirtti.
Dr. Şahin, yaklaşık 5 yıl süren araştırmaları sonunda, Karadeniz dip sularında yoğun olarak bulunan hidrojen sülfürden hidrojenin ayrıştırılarak bir enerji üretimine yönelik ar-ge çalışmalarını tamamladıklarını bildirdi.

Şahin, araştırmalarına ilişkin şu bilgileri verdi:

”Çalışmamız, enerjiden kaynaklanan cari açığın yüksek değerlerde olduğu ve önemli bir sorun olarak tartışıldığı bu günlerde yerli bir kaynağın kullanılabileceği husunda ümitlerimizi arttırdı. Hidrojen sülfürlü suyu, geliştirdiğimiz bir katalizör sistemi üzerinden geçirerek ekonomik koşullarda hidrojen gazı elde etmeyi başardık.

Projemizde, Karadeniz’in 40 metre altında bulunan kaynağın değerlendirilmesi ve ülke ekonomisine katılması hususunda ilk ciddi sonuçlara ulaşıldı. Şimdiye kadar Karadeniz’deki rezerv tespitleri için yalnızca Rusya, Gürcistan, Ukranya, Romanya gibi ülkelerde çalışmalar yapılmıştı. Ülkemizin de bu konuda eş zamanlı çalışması lazım.”
Şahin, yaptıkları fizibilite çalışmalarında, mevcut potansiyelin Karadeniz bölgesinin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösterdiğini bildirdi.

Konu hakkında bir dizi konferanslar verip üniversite öğrencilerinin ilgisini bu konuya çekmeye çalıştıklarını dile getiren Şahin, ”Bunun bir devlet politika haline gelmesi ve pilot tesislerin kurulup bu potansiyelin değerlendirilmesi için çalışmaların yapılması gerekiyor” dedi.

Hidrojen-sülfürden ayrıştırılan hidrojenin, sudan hidrojen üretiminden çok daha ekonomik olduğuna işaret eden Şahin, ”Elde ettiğimiz hidrojen yanabiliyor, termik santralde kullanılabiliyor. Ayrıca elde edilen yakıt, araçlarda da kullanılabiliyor” dedi.

20-30 YIL İÇİNDE KULLANILMAZSA BÖLGE ZEHİRLENECEK İDDİASI

Literatürde kendilerinin yaptığı boyutta hidrojen ve sülfür ayrıştırmasını yapan ve bunu uygulamaya koyan bir araştırmaya rastlamadıklarını belirten Şahin, şöyle konuştu:

”Hidrojen-sülfür, denizin altındaki basınç sebebiyle suda çözünmüş olarak olarak bulunuyor. Oraya herhangi bir boru indirdiğinizde ve suyu yüzeye çektiğinizde, hidrojen-sülfür sudan ayrışmaya başlıyor. Zaten bu kaynak, 20-30 yıl içinde enerji olarak kullanılmazsa, bütün bölgeyi zehirleyeceğine dair araştırma raporları var. Hidrojen-sülfür, denizin dibinde bakteriler üretiyor. Buradaki hidrojenin ayrıştırılmasıyla denizin dibi temizlenecek ve bununla kalınmayıp enerji de üretilecek.”

Karadeniz dip sularından hidrojenin elde edilmesini sağlayacak prototip çalışmalarını da tamamladıklarını bildiren Şahin, ”Türkiye, bu çalışmayı nasıl işlevsel hale getireceği konusunda yoğunlaşmalı. Bölgeye pilot tesislerin kurulması için Karadeniz sahillerindeki en uygun bölgeleri de fizibilite çalışmalarımızda tespit ettik” diye konuştu.

”KAUÇUK ve KİMYA ENDÜSTRİSİNE DE HAMMADDE VERECEK”

Şahin, hidrojen-sülfürden hidrojen üretiminin yüksek seviyelere çıkmasıyla, aynı zamanda ekonomik değeri bulunan sülfür de denilen kükürtün açığa çıktığını kaydetti.

Sülfürün kauçuk endüstrisinin temel kimyasalı olduğunu vurgulayan Şahin, ”Hidrojen-sülfürden hidrojeni enerji olarak aldığınızda, oluşan sülfür miktarı da ekonomik olarak bir katkı oluşturuyor. Böylece hidrojen üretimi neredeyse bedavaya geliyor” diye konuştu.

”KARADENİZ’DEN BESLENEN BİR SANTRAL HAYAL DEĞİL”

Şahin, çalışmalarının her türlü maliyet ve fizibilite çalışmalarının tamamlanmasıyla, bölgeye Karadeniz’den doğrudan beslenen enerji santrallerinin kurulmasının ”hayal olmaktan çıkacağını” söyledi.
Özellikle Karadeniz’e kıyısı olan ülke araştırmalarının bu kaynağın değerlendirilmesi için yoğun çalışmalar yürüttüğünü belirten Şahin, ”Litaratürü inceleyenler görecekler. Biz de istiyoruz ki Türkiye de bu konuda çalışma başlatılsın. Petrol azaldığında, yerine alternatif enerjiler kullanılmaya başlandığında bizim yanıbaşmızdaki kaynağı değerlendirir potansiyele sahip olalım. Aksi halde 20 sene sonra çok geç kalınmış olunacağından hazır teknolojiler almaya devam edeceğiz” diye konuştu.

Projelerinde hidrojen enerjileri üzerine adını duyuran bilim insanlarıyla da ortak çalışmalar yürüttüklerini dile getiren Şahin, ayrıca İstanbul’daki Milletlerarası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi’nin Kurucu Direktörlüğünü yapan ve ardından ABD’ye dönen Prof. Dr. Nejat Veziroğlu’ndan da çalışmaları konusunda büyük destek aldıklarını söyledi.

PROF. DR. VEZİROĞLU:”MALİYET ANALİZLERİ GEREKİYOR”

Mükerrem Şahin’in çalışmalarını yakından takip eden ve halen ABD’de yaşayan Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu da konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Veziroğlu, halen ABD’de Miami’de dünyanın çeşitli bölgelerindeki hidrojen araştırmaları konusundaki çalışmaları izliyor ve dünyanın bu enerjiye dikkatini çekmesi için konferanslar düzenliyor.

Hidrojenin çeşitli yöntemlerle üretilebileceğine işaret eden Veziroğlu, bu enerji kaynağının Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynaklarından, rüzgar, güneş, su ve jeotermal gibi enerji kaynaklarından elde edilebileceği gibi Karadeniz’in dip sularındaki hidrojen sülfürden de elde edilebileceğini belirtti.

Hidrojen üretiminde uygun maliyetlerle üretim yapmanın önemini vurgulayan Veziroğlu, ”Türkiye eğer bu alana yatırım yapar ve düşük maliyetle hidrojen üretimini yapabilirse, enerji bağımlılığından kurtulur. Ayrıca ticaret açığımız tamamen kapanır. Bu çok mühim bir konu” dedi.

Dr Mükerrem Şahin’in yaptığı buluşun da bu açıdan çok mühim olduğunu vurgulayan Veziroğlu, ”Tabii bunu ticari hale getirmek için büyük çaplı deneyler yapmak lazım. Bunların da desteklenmesi gerekiyor” değerlendirmesini yaptı.

Karadeniz’deki bu potansiyelin değerlendirilmesi konusunda Karadeniz Teknik Üniversitesi, Rize Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi araştırmacıları ile Karadeniz’e kıyısı bulunan ülke araştırmacılarının çalıştığını dile getiren Veziroğlu, ”Ancak bu çalışmalar hala araştırma aşamasında. Henüz ticari hale gelmedi. Bu araştırmalar arasında hidrojeni en ekonomik şekilde üretecek sistemin bulunması lazım” dedi.

Bu araştırmaların büyük çaplı yapılabilmesi için desteklenmesi gerektiğini ifade eden Veziroğlu, ”Büyük çaptaki deneylerde ticari olarak ne şekilde hidrojenin üretilebileceğinin projesinin hazırlanmış olması gerekiyor. Mükerrem Şahin’in çalışmasında hidrojen, kalalizör yöntemiyle elde ediliyor. Diğer çalışmalarda ise başka yöntemler kullanılıyor. Burada mühim olan hangi yöntemin hidrojeni daha ucuz üretilebileceği. En ucuz yöntem piyasayı tutacaktır. Bu anlamda Şahin’in çalışması çok mühim.

Bu çalışmanın ticari olarak üretilebilmesi için daha büyük çapta üretim yapılması ve maliyet hesaplarının yapılması lazım. Bu yöntemle ilk etapta hidrojen üretilirse, maliyet ne olacaktır? Bunun gösterilmesi lazım. Eğer doğalgazdan daha ucuza üretilebilirse, Türkiye’de doğalgazın, petrolün ve kömürün yerini alır ve dışarıdan doğalgaz, petrol ve kömür ithal etmemize gerek kalmaz.”

Veziroğlu, Şahin’in çalışmasının Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği’nin çıkardığı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Dergisi’ne gönderildiğini ve burada çeşitli araştırmacılar tarafından tetkik edilip yayınına karar verileceğini söyledi.

BU ÇAĞIN ADI ”HİDROJEN” ÇAĞI

Uzun yıllar hidrojen ve bor teknolojileri üzerine çalışmalar yürüten ve çok sayıda uluslararası yayım yapan Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Levent Aksu da konuya ilişkin görüşlerini aktarırken, geçen yüzyılın bilim çevrelerinde ”atom çağı” olarak adlandırıldığını, bu yüzyılın da ”hidrojen çağı” olduğunu belirtti. Aksu, hidrojenin kainatta en çok bulunan element olarak çok büyük bir enerji kaynağı olduğuna dikkati çekti.

Hidrojenin genellikle suyun elektrolizinden elde edilebildiğini anlatan Aksu, iki hidrojen ve bir oksijen elementinden oluşan sudan hidrojenin ayrıştırılması için çok yüksek elektrik enerji gerektiğinden bu çalışmaların çok zahmetli ve zor olduğunu belirtti.

Hidrojen-sülfürlü suda bu zahmetlerin çoğunun bulunmadığını söyleyen Aksu, Mükerrem Şahin’in yürüttüğü projenin özellikle bu açıdan çok önemli olduğunu vurguladı. Çalışmada, hidrojeni sülfürden ayırmak için özel katalizörler kullanıldığını anlatan Aksu, şu bilgileri verdi:

”Hidrojen günümüzde çok önemli bir yakıt. Bildiğimiz tüm roket yakıtları hidrojenden yapılıyor. Çağımıza adını veren de hidrojen. Hidrojen, bilinen en etkili yakıt. Petrolün veya benzinin veriminin 10 bin katı kadar yüksek bir verim sağlıyor. Fakat, sıvılaştırılması sorunu belli katalizörlerle, depolanması sorunu da büyük ölçüde halledildi.”

Hidrojenle çalışan arabaların yapılmaya başladığını, ABD’de de çok sayıda hidrojen dolum merkezinin bulunduğunu dile getiren Aksu, ”Hidrojen sülfürden hidrojeni elde etmek mevcut tüm yöntemlerden daha kolay” dedi.

Karadeniz dip sularına yönelik projenin son derece önemli bir proje olduğunu ifade eden Aksu, şu görüşlerini bildirdi:

”Hidrojen sülfür Karadeniz’in dip sularında çok fazla bulunan bir bileşik. Bunun içinden hidrojenin alınması konusunda yapılan fizibilite çalışması da son derece uygun. Daha yapılması gereken çok çalışma var. Bu çalışma, hidrojen araştırmalarında bir mihenk taşı diyebilirim. Türkiye’de uygun bir şekilde petrolden daha ucuza mal edilebileceğini düşünüyorum. Bunun için fiyat ve fizibilite araştırmasının yapılması lazım. Sanıyorum ki petrolden daha ucuza mal olacaktır.”

samanyoluhaber.com

Türkiye’de henüz alt yapı yetersiz olduğu için Türkiye’de üretilen elektrikli araçlara ilk olarak Fransızlar binecek.

Renault MAİS Genel Müdürü İbrahim Aybar, Bursa’da düzenlenen Efficien Dual Clutch (EDC) adı verilen yeni otomatik vites kutusunun tanıtımı programında yaptığı açıklamada, yakın zamanda, elektrik motorlu araçların şarjıyla ilgili, şarj istasyonlarının kurulmasıyla konusunda lisans işlemlerinin nasıl olacağına dair bir mevzuat açıklanmasını beklediklerini söyledi.

TSE’nin bu konuda standartlarının çıktığını ifade eden Aybar, “İşin mali tarafını halledecek olan kaç lira vergiyle nasıl plakalandıracağız konusu kaldı. Şu anda bunu yapamıyoruz. Mevzuatta imkan yok. Mevzuat çıkarmak lazım. ÖTV mevzuatı” dedi. Bu konuda çalışma için Avrupa’nın örnek alınabileceğini ifade eden Aybar, şöyle konuştu:

“Israrla önerimiz, elektrikli otomobillerin ilk 5 yıl Avrupa’da olduğu gibi sıfır vergiyle desteklenmesidir. Zaten rakamlar çok az. Burada arayışımız, bu teknolojiyi kazanmış, elde etmiş ülke olarak, bunu sürekli kılmak, arkasından da yerli entegrasyonun sağlanmasıdır. Böyle bir destek, ülkenin dünyaya gösterilmesi anlamına gelecek. Biliyorsunuz çok ciddi destek veren ülkeler var. Bu teknolojiyi üretemeyen ülkeler bile destek veriyor. Nasıl elinizde tutacaksınız?”

“Mevzuat gecikti mi?” sorusu üzerine Aybar, “Limite geldik. Biz istiyoruz ki, 2011 planları netleşmeden bu işin yıl sonuna kadar tamamlanmasıdır. Bu gerçekten ciddiye alınması, hemen halledilmesi gereken bir konu” dedi.

“OTOMOBİLLER HAZIR AMA ALT YAPI YOK”

Aybar, elektrikli otomobillerin üretilmeye başlandığını belirterek, “Otomobiller hazır ama alt yapı yok. Mevzuat çıkacak alt yapı hazırlanacak. Evlerin, yerleşim merkezlerinin, hastanelerin, okulların, alışveriş merkezlerinde alt yapının hazırlanması şarj imkanlarına kavuşturulması, şarj istasyonlarının kurulması gerekiyor. Bununla ilgili çalışmaları hızlandırmak lazım” diye konuştu.

“AVRUPA İLE BİRLİKTE AYNI ANDA TÜRKİYE YOLLARINDA OLSUN”

Elektrikli otomobilin banttan inip yurt dışına doğru yola çıktığı zaman Türkiye’de de satmak istediklerini dile getiren İbrahim Aybar, şöyle devam etti:

“Bu konuda ciddi isteğimiz var. Dünyaya satarken Türkiye’de satamıyorsunuz. Düşünülmesi bile kabul edilemez. Bunu çözmemiz lazım. Önümüzdeki yıl ikinci yarısından itibaren söylediğimiz gibi elektrikli otomobiller, dünyaya yola çıkacak. Ürettiğiniz aracı bu ülkede satamazsanız geleceği, akıbeti de tartışılır olur. Başka ülkelere kaçabilir. Ürettiğiniz aracı hemen Türkiye’de satmalısınız.”

VERGİ KAYBI PETROL İTHALATINDAN AZ OLACAK

Aybar, elektrikli otomobilde verimin inanılmaz yüksek olduğunu vurgulayarak, “Benzinli ve mazotlu araçlara biniyoruz. Yanma odasına elde edilen, motorlarda üretilen enerjinin yüzde 30′u ancak tekerlere iletiliyor. Yüzde 70′i havaya atılıyor. Elektrikli motorlarda ise enerjinin yüzde 90′ı tekerlere aktarılıyor” dedi.

Bir gazetecinin “elektrikli otomobillerle yüzde 37 vergilendirme konusunun gündeme geldiğini” hatırlatması üzerine Aybar, şunları kaydetti:

“Yüzde 37 neye göre hesaplanıyor. Araçlar petrol yakıyorlar. Emisyonun getirdiği kirlilik var. Bunun temizlenmesi için kamu yatırımı var. Finansman ihtiyacı için vergi alınıyor. Bu kapsamda elektrikli otomobiller açısından en önemli konulardan biri petrol ithalatı yok. Biz, Türkiye’de, 5 yılda 30 bin araçlık satış hacmi öngörüyoruz. 30 bin aracın benzin ya da mazotlu olması halinde, 10 yılda ortalama 274 milyon dolarlık petrol ithalatı gerekiyor. Yani bu araçların çalışması için 10 yılda 400 milyon liramız petrol ithalatına gidecek. Bu araçlar için 5 yıl boyunca vergisiz uygulama yaparsanız vergi kaybı, 340 milyon lira olacak. Yani kayıp, yakacağı petrolden daha az.”

Aybar, elektrikli otomobillerle ilgili atılacak adımların, Türkiye’nin bu teknolojiye sahipliğini sağlayacağını belirterek, birçok firmanın yatırım yapacağını, istihdam sağlayacağını, Türkiye’nin bu konuda merkez ülkelerden biri olacağını bildirdi.

ALT YAPIMIZ OLMADIĞI İÇİN İLK FRANSIZLAR BİNECEK

Oyak Renault Genel Müdürü Tarık Tunalıoğlu ise elektrikli Fluence’lerin banttan inmeye başladığını, ticarileşmesinin önümüzdeki yılın ortasından itibaren olacağını söyledi.

İlk ön seri üretimlerin sürdüğünü vurgulayan Tunalıoğlu, yasal mevzuatın bir an önce halledilmesini beklediklerini anlattı.

Şarj alt yapısının hazırlanması, teknik alt yapının oluşturulması yönünde çalışmaların yapıldığını ancak daha hızlı olunması gerektiğini ifade eden Tunalıoğlu, elektrikli araçların önümüzdeki yıl Fransa, Danimarka ve Portekiz gibi Avrupa ülkelerine ihraç edileceğini bildirdi.

“Elektrikli Fluence’e ilk Fransızlar mı binecek?” sorusu üzerine Tunalıoğlu, “Evet öyle olacak. Alt yapıyı yıl ortasına kadar halledemezsek, ihracat projesi olarak başlayan proje, ihracat projesi olarak sürecek. Böylesine bir fırsatı Türkiye elinden kaçırmamalı” dedi.
Tunaloğlu, Türkiye’de bu konuda yapılan çalışmalardan umutlu olduklarını vurgulayarak, “Elektrikli otomobillere aynı anda, eş zamanlı bineceğimizi sanıyoruz” diye konuştu.

Cep telefonunuz varsa, laptop kullanıyorsanız cebinizdeki küçük, lityum iyon hücreli akülerin merhametine kalmışsınız. Fakat, tüm bunlar Amerika’daki bilimadamları tarafından yakında değiştirilecek. Amerikan Massachusetts Teknoloji Enstitüsü, hibrid ya da portatif elektrikli arabalarda kullanılabilecek yeni bir teknik geliştirdi. Buluşla elektrikli arabalar 1 saatte şarj edilebilecek.

BBC Focus dergisindeki habere göre, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)’nden araştırmacılar, pillerinizin saniyeler içinde şarj edilmesini sağlayacak yeni bir teknik geliştirdi. Bath Üniversitesi’nde benzeri bir araştırma yürüten Prof. Dr. M Saiful Islam, “Bir fincan çay hazırlayıncaya kadar cep telefonunuzu ya da laptopunuzu şarj edebileceksiniz” dedi. Cep telefonu veya laptopunuzu hızlı şarj etmesinin yanında, yeni yaklaşım sayesinde hibrid ya da portatif elektrikli arabalar da yaygınlaşacak. Teknoloji ilerlediği sürece, bir elektrikli araba bir saatten daha kısa sürede şarj edilebilecek.

Islam, “Tüm aküler gibi, şarj edilebilen lityum hücreler, bir elektrottan diğerine geçerek, bir taraftan diğer tarafa hareket etmek için yüklü atomlar ya da ionlar gerektiriyor. İyonlar bir yöne hareket ettiğinde akü enerjiyi boşaltıyor, iyonlar geri hareket ettiğinde yeniden şarj ediyor. İyonlar kendi orijinal pozisyonlarına (akünün ne kadar çabuk şarj edebileceğini tespit eden) geri dönebiliyor.

Bugünün akülerinde, süreç yavaş işliyor, çünkü iyonlar çabuk hareket etmiyorlar. Ancak, iki elektrot arasındaki maddedeki kanallara doğru yollarını bulmak zorundalar. Her şeyi hızlandırmak için MIT’teki araştırmacılar akülerde, bir elektrottan diğerine kanallara doğru iyonlara yol gösteren yeni bir madde kullandılar. Araştırmacılar, zaten 10-20 saniye içinde şarj edilebilen küçük prototip hücreler yaptılar.

Peki bu teknolojiyi ne zaman kullanacağız?

Yeni süper şarjlı akülerin arkasındaki ekip, iki yıl içinde bu sistemin pazarda olacağını söylediler. Çünkü, ilgili materyaller tamamiyle yeni değil.

Yeni aküler, DeWalt elektrikli el aletleri ve GM’s Chevrolet Volt elektrikli arabada kullanılan lityum demir fosfat kullanacak. Bu materyal çok gözde, çünkü uzun ömürlü ve yıllar geçse de kapasitesinden bir şey kaybetmiyor. Bugünün şarj edilebilen akülerinin çoğu ise lityum kobalt oksit kullanıyor.

ZAMAN

7 saatlik şarjla 300 kilometrenin üzerinde yol yapabilen otomobil, 100 kilometre hızın üzerine çıkabilecek.

Ankaralı Oscar firmasının koordinatörü Erdem Ufacık, firmalarının 1974 yılında kurulduğunu ve bugüne kadar inşaat aletleri üretimi yaptığını belirterek, “Firmamız son yaşanan ekonomik krizle birlikte AR-GE’ye yöneldi ve elektrikli otomobil yapmaya karar verdi. İlk olarak fabrikalarda, tesislerde, otellerde ve parklarda kullanılabilecek şekilde küçük elektrikli araçlar ürettik. Bunlar yük ve insan taşımada kullanılabiliyor. Bu araçlardan bazılarını savaş uçaklarını hangara sokmak ve hangardan çıkarmak için Hava Kuvvetleri Komutanlığı satın aldı. Bu modellerin fiyatı 6 bin 500 dolardan başlayıp, üzerindeki donanıma ve motor gücüne göre 11 bin dolara kadar çıkıyor. Bu araçlarımız özellikle sessiz olması, egzoz gazı salmaması ve ekonomik olması nedeniyle tercih ediliyor” dedi.

İLK SERİ ÜRETİM ELEKTRİKLİ OTOMOBİL 2012′DE YOLLARDA

Firmanın trafiğe çıkmaya uygun elektrikli otomobil üretmek için çalışmalarını tamamladığını da dile getiren Ufacık, “Bu otomobilin dizaynı, motoru ve gerekli her türlü donanımı tasarlandı. Şu an seri üretime geçmek için hiçbir engelimiz kalmadı.

Sanayi Bakanlığı’ndan gerekli izinleri de aldık ve bu otomobillerimizden ilk 500 tanesi 2012 yılında Türkiye yollarında olacak. Tamamen elektrikle çalışacak bu otomobil, ürettiğimiz diğer elektrikli modellerimizle aynı motora sahip olacak. Ancak şu an ürettiklerimizin hızını 22 kilometrede sınırladık. Bu otomobilimizde hızı 100 kilometrenin üzerin çıkarmayı planlıyoruz. 7 saat şarj edilen bu otomobil, 300 kilometrenin üzerinde yol yapabiliyor. Şehir içi trafiği için uygun olan bu otomobilin fiyatı konusunda ise henüz bir karar verilmedi” şeklinde konuştu.

Algılayıcılar ısı, iletkenlik gibi fiziksel özelliklere ya da kimyasal yöntemlere dayanarak belirli bir maddenin düzeyini belirlemeye yarayan cihazlardır. Vücut içinde dolaşarak ulaşılması zor bölgelerden veri toplayan algılayıcılar doktorlara çok yararlı olabilir. Ancak böyle algılayıcılara enerji sağlanması önemli bir sorun teşkil ediyor. Standart yakıt hücreleri çok büyük, ayrıca algılayıcı bir kere vücudun içine bırakıldıktan sonra pillerini değiştirmek çok zor oluyor. İtalya’daki araştırmacılar bu soruna çözüm olarak insan vücudu içindeki doğal titreşimlerin enerjisini kullanabilen hareketli elektronik cihazlar kullanılmasını öneriyorlar.

İtalya’da, Perugia Üniversitesi’ndeki araştırmacılardan Luca Gammaitoni önümüzdeki 5-10 yıl içinde çok sayıda mikro ölçekli mekanizma üretileceğini ve en önemli sorunun bunlara enerji sağlamak olacağını söylüyor. Gammaitoni ve birlikte çalıştığı araştırma ekibi, piezoelektrik özellik gösteren malzemeler kullanarak çevredeki titreşimlere maruz kaldığında zayıf elektrik akımları üretebilen algılayıcılar oluşturmayı düşünüyor. Çevre gürültüsünü faydalı enerjiye dönüştürme fikri daha önce de ortaya atılmıştı; ancak bu çalışmada yeni olan aynı anda çok çeşitli titreşimlerden yararlanmayı sağlayacak farklı bir teknik önerilmesi.

kaynak: tubitak.gov.tr

İstanbul Tekstil ve Hazır Giyim Araştırma ve Geliştirme Merkezi (İTA) koordinatörlüğünde, üniversite-sanayi işbirliğiyle üretilecek solar liflerle, dokuma ya da örme kumaştan elektrik üretilmesi planlandığı bildirildi.

İTA Ar-Ge Departman Yöneticisi Ramazan Erdem ve Ar-Ge Tekstil Birimi Sorumlusu Nilgün Tülü’den alınan bilgiye göre, Türk tekstil sektörünün ekonomik gelişimini, ulusal ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmak, üniversite-sanayi işbirliğiyle yüksek kalite ve daha uygun maliyetlerde üretilebilecek ürünlerin, Türkiye’de üretilmesi yoluyla ithalatın azaltılması ve Türk ekonomisine pozitif katkı sağlanması amacıyla çeşitli projeler üretiliyor.

Bu çerçevede oluşturulan ”Solar Lif Üretimi ve Ticarileştirilmesi” adlı projeyle de solar enerjiyle elektrik üretimini hemen her yüzeyde mümkün kılmak hedefleniyor.

Günümüzde kullanılan, ancak elastikiyet yetersizliğinden dolayı kullanım alanları çok kısıtlı olan ”Solar hücreler”in, maliyet yüksekliği nedeniyle de kullanımının yaygınlaştırılamadığını belirten yetkililer, güneş enerjisini elektrik enerjisine çevirecek yapıda lifler üretmenin, bu sıkıntıyı ortadan kaldırmaya aday göründüğünü ifade etti.

Yetkililer, fosil yakıtların azalması, sera gazlarının artışı ve hızla artan dünya nüfusunun, alternatif ve yeni enerji üretim tekniklerinin kullanımını neredeyse zorunlu hale getirdiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

”Günümüzdeki teknolojiler yeterince kullanıcı dostu ve her alanda uygulanabilir olmadığı gibi aynı zamanda henüz yeterince uygun fiyatlarla pazarlanamıyor. Solar liflerin üretimiyle elektrik üretiminin uygulama alanları çok genişleyecektir. Solar lifler perdeler, şemsiyeler, hazır giyim ürünleri, döşemelik kumaşlar, çadırlar, dizüstü bilgisayar çantaları, ilan panoları, bot, otomobil, uçak gibi araçların yüzeyinde kullanılabilir.”
Solar liflerin, dokuma ya da örme kumaş olarak üretildikten sonra istenilen şekilde kullanılabilecek hale getirilebileceğini belirten yetkililer, projenin hayata geçirilmesi durumunda, cep telefonunu şarj edebilecek ceket ve dizüstü bilgisayarı şarj edebilecek çadır gibi ürünlerin üretilebileceğini bildirdi.

AA

Öğrencilerin “Elektrik Üreten Kapı” ve “Araçlardan Rüzgar Enerjisi Değerlendirmesi” adlı projelerin koordinatörlüğünü yapan öğretmen Savaş Zafer Güler, AA muhabirine yaptığı açıklamada, öğrencilerin küresel ısınmadan yola çıktığını, yenilenebilir, çevreye zarar vermeden nasıl enerji elde edilebileceğini araştırdıklarını belirtti.

“Elektrik Üreten Kapı” projesini anlatan Güler, kapıların açılıp kapanmaları sırasında oluşan enerjiyi elektrik enerjisine çevirebilmek amacıyla kapılara “üreteç” monte ettiklerini belirtti. Projede özellikle alışveriş merkezleri, hastaneler, okullar, askeri birlikler gibi çok sayıda insanın bulunduğu yerlerde sık sık kullanılan kapıların hareketlerini değerlendirmek istediklerini ifade eden Güler, kapıların hareketinden elde edilen enerjinin akülerde depolanabildiğine dikkati çekti. Güler, doldurulan akülerin çeşitli şekillerde kullanılabileceğini vurgulayarak, çevreye zarar vermeden üretilen enerjinin, elektrik faturalarında da azalma sağlayacağını kaydetti.

Projeyi örnekle açıklayan Güler, şöyle konuştu:

“Kapılar günlük hayatta farkında olmadan defalarca kullanılıyor. Temiz enerji üretiminde bu hareketten faydalanabileceğimizi düşündük. Örneğin okulumuzun 26 kapısı var. Günde ortalama bin 300 defa açılıp kapatılıyor. Bu projedeki yolla kapı hareketlerinden elde edeceğimiz ve aküde depoladığımız elektriğin okulun bir günlük elektrik ihtiyacını karşılayabileceğimizi hesapladık. Dünyada da bir kaç ülkede alışveriş merkezlerinde benzer şeyler yapılmaya başladığını öğrendik. Biz de kendi okulumuzdan başlayarak, başta okullar olmak üzere çok sayıda insanın kullandığı yerlerin elektriğini kapı hareketlerinden karşılamayı istedik.”

Güler, otomobillerin hareketi esnasında ortaya çıkan hava akımını da elektrik enerjisi üretme amacıyla kullandıklarını ifade ederek, şu bilgileri verdi:
“Arabaların ayna kollarına monte edilen pervaneler sayesinde rüzgar enerjisi dinamolar aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülüyor. 10 kilometre hızı geçen ve 6 saat hareket eden araç aracılığıyla 12 voltluk aküyü dolduracak kadar elektrik elde edilebiliyor. Bu enerji evlerde kullanılabilecek şekle dönüştürüldüğünde, bir evin bir günlük tüm enerji ihtiyacını karşılayabilecek durumda. Yani bir otomobilin 6 saatlik hareketi bir evin bir günlük elektrik ihtiyacını karşılayabiliyor. Otomobilleri olanlar böyle evlerinin ihtiyacını bu yolla karşılayabilecek” diye konuştu.
veteknoloji.com

Yeni sistem ile elektrikli araçlar, hareket halindeyken bile elektrik enerjisi kazanabilecek.  

Alınan bilgilere göre, Massachusetts Institute of  Technology’ de görevli bilim adamları, araçların neden olduğu ve boşa giden enerji üzerine odaklandı ve bir çok şirket tarafından ilgi gösterilen yeni projeleriyle bilim dünyasında ilgi çekti.

Bir aracın ihtiyaç duyduğu yakıt enerjisinin yüzde 10′unu üretebilen yeni süspansiyonlar, ilk olarak ABD ordusunun Irak ve Afganistan’da sıklıkla kullandığı arazi aracı Hummer’larda test edildi. Günümüzde bazı hybrid otomobiller, fren enerjisinden elektrik üretebiliyor ancak yeni süspansiyonlar bu enerjiden fazlasını üretilebilecek gibi gözüküyor.

Çeşitli algılayıcılarla donattıkları farklı modeldeki araçlardan gelen bilgileri değerlendiren bilim adamları, sürüş sırasında oldukça fazla hareket eden süspansiyonların özellikle ağır tonajlı araçlarda kayda değer oranda enerji üretebildiğini keşfetti.

Bilim adamlarının çalışmasında, darbeyi emen süspansiyon, içine yerleştirilen sistemdeki hidroliği seri olarak bir jeneratöre göndererek elektrik üretti. Elde edilen düzensiz elektrik, AEC (Aktif Elektronik Sistem) sayesinde araçtaki pilleri şarj etti. Denemelerde kullanılan ve 6 süspansiyon takılı bir kamyonun her bir süspansiyonu, her hareketinde 1 kW elektrik üretti.

Elektrik süspansiyonları arızalandığı zaman ise süspansiyonlar normal bir şekilde görev yapmaya devam edebiliyor.

veteknoloji.com

Gelişen teknoloji sayesinde mevcut elektrik hatları üzerinden internet platformu yayıncılığı (IPTV), internet, telefon ve benzeri sistemlerin veri aktarılmasına olanak sağladığını ifade eden Yerlikaya, şunları kaydetti:

”Powerline Communication (PLC) denilen bu sistem sayesinde yüksek hızlı veri transferi yapılabilecek. Böylece elektrik kabloları üzerinden gelen sinyallerle evimizde televizyon izleyip radyo dinleyebileceğiz. Telefon görüşmesi yapıp internet kullanabileceğiz. Tüm bunlar için de ayrı ayrı kabloların döşenmesine gerek kalmayacak. Kablo kirliliği ortadan kalkmış olacak.”

Yerlikaya, PLC sisteminin halen Rusya, Kore, Tayvan gibi bazı ülkelerde test çalışmalarının yapıldığını, bu sistem sayesinde network inşa maliyetlerinin düşeceğini, veri aktarımının daha hızlı ve kaliteli olacağını bildirdi.

-”SİSTEMİN TÜRKİYE’DE DE HAYAT GEÇİRİLMESİ MÜMKÜN”-

Türkiye’de de elektrik sistemlerinin büyük kısmının yer altına alınarak modern hale getirildiğini anımsatan Yerlikaya, ”Dolayısıyla da bu sistemin Türkiye’de de hayata geçirilmesi kolay ve mümkün. Sistemin Türkiye’de de hayata geçirilmesi halinde ilave hata gerek olmadan tek hat üzerinden kaliteli ve hızlı veri aktarımı sağlanabilecek. Hat döşeme maliyetleri düşecek” diye konuştu.

Yerlikaya, kablolu TV’nin Türkiye’de çok gelişememesinin sebeplerinden birinin de hat döşeme maliyetlerinin yüksekliği olduğunu, dolayısıyla PLC sisteminin hayata geçirilmesi halinde altyapı maliyetlerinin de en alt seviyeye düşürülebileceğini bildirdi.

Prof. Dr. Yerlikaya, PLC sistemiyle telefon, internet, televizyon, teleworking (uzaktan çalışma sistemleri), teleshopping gibi sistemlerinin çalıştırılabileceğini sözlerine ekledi.

AA