İstanbul Tekstil ve Hazır Giyim Araştırma ve Geliştirme Merkezi (İTA) koordinatörlüğünde, üniversite-sanayi işbirliğiyle üretilecek solar liflerle, dokuma ya da örme kumaştan elektrik üretilmesi planlandığı bildirildi.

İTA Ar-Ge Departman Yöneticisi Ramazan Erdem ve Ar-Ge Tekstil Birimi Sorumlusu Nilgün Tülü’den alınan bilgiye göre, Türk tekstil sektörünün ekonomik gelişimini, ulusal ve uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmak, üniversite-sanayi işbirliğiyle yüksek kalite ve daha uygun maliyetlerde üretilebilecek ürünlerin, Türkiye’de üretilmesi yoluyla ithalatın azaltılması ve Türk ekonomisine pozitif katkı sağlanması amacıyla çeşitli projeler üretiliyor.

Bu çerçevede oluşturulan ”Solar Lif Üretimi ve Ticarileştirilmesi” adlı projeyle de solar enerjiyle elektrik üretimini hemen her yüzeyde mümkün kılmak hedefleniyor.

Günümüzde kullanılan, ancak elastikiyet yetersizliğinden dolayı kullanım alanları çok kısıtlı olan ”Solar hücreler”in, maliyet yüksekliği nedeniyle de kullanımının yaygınlaştırılamadığını belirten yetkililer, güneş enerjisini elektrik enerjisine çevirecek yapıda lifler üretmenin, bu sıkıntıyı ortadan kaldırmaya aday göründüğünü ifade etti.

Yetkililer, fosil yakıtların azalması, sera gazlarının artışı ve hızla artan dünya nüfusunun, alternatif ve yeni enerji üretim tekniklerinin kullanımını neredeyse zorunlu hale getirdiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

”Günümüzdeki teknolojiler yeterince kullanıcı dostu ve her alanda uygulanabilir olmadığı gibi aynı zamanda henüz yeterince uygun fiyatlarla pazarlanamıyor. Solar liflerin üretimiyle elektrik üretiminin uygulama alanları çok genişleyecektir. Solar lifler perdeler, şemsiyeler, hazır giyim ürünleri, döşemelik kumaşlar, çadırlar, dizüstü bilgisayar çantaları, ilan panoları, bot, otomobil, uçak gibi araçların yüzeyinde kullanılabilir.”
Solar liflerin, dokuma ya da örme kumaş olarak üretildikten sonra istenilen şekilde kullanılabilecek hale getirilebileceğini belirten yetkililer, projenin hayata geçirilmesi durumunda, cep telefonunu şarj edebilecek ceket ve dizüstü bilgisayarı şarj edebilecek çadır gibi ürünlerin üretilebileceğini bildirdi.

AA

Türkiye Elektromekanik Sanayi (TEMSAN) ve Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN) işbirliğiyle 1,5 yıl önce başlatılan ”Deniz Dalgalarından Elektrik Enerjisi Üretimi Projesi” kapsamında pilot uygulama alanı olarak seçilen Sakarya’nın Karasu ilçesinde ilk ampul yakıldı. Denizin içinde kıyıya 100 metre mesafedeki elektrik santrali dalgalardan ürettiği elektrik enerjisi ile bir günde iki evin elektrik ihtiyacını karşılayabiliyor.

Kıyı kesimindeki yerleşim birimlerinin elektrik ihtiyacını karşılayabilmek amacıyla 1,5 yıl önce başlatılan ve uygulaması Karasu’da yürütülen projede mutlu sona gelindi.

Denize yerleştirilen 5 duba ve bir jeneratörden oluşan sistem, dalgaların dikey hareketini elektrik enerjisine çevirerek günde ortalama 5 kilovat saat elektrik enerjisi üretiyor.

Proje danışmanı Hasan Ali Coşkun, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projenin ana amacının kıyılarda bulunan sınırsız dalga enerjisi potansiyelini elektrik enerjisine çevirerek, kendi elektriklerini üretmek isteyen tüketiciler, orta ölçekli sanayiciler ve yatırımcılara altyapı sağlamak olduğunu söyledi.

Test çalışmalarında çok olumlu sonuçlar alındığını ifade eden Çoşkun, dalgaların hareketini elektrik enerjisine çevirerek günde 5 kilovat saat enerji üretilebildiğini belirterek, şöyle konuştu:

”Dünyada ilk kez mobil olarak uygulanan sistem başarıya ulaştı. Dünyada şu anda kullanılan sistemler deniz dibine sabitlenmiş sistemlerdir. Bizim sistemimiz ise deniz tabanıyla bağlantılı değil, suyun alçalması ve azalmasından bağımsız olarak enerjiyi problemsiz olarak üretme özelliğine sahip. Gemi trafiğini engelleyen, çok uzun metrajlarla uygulanan dünyadaki örneklerinden çok daha iyi özelliklere sahip bir sistemdir. Çevreci bir sistem olması, rüzgar enerjisi üretiminde olduğu gibi gürültü ve fiziksel ortamdaki kirliliği olmayan enerji biçimi olması, güneş enerjisi üretimine göre maliyetinin ucuz olması, ilk defa bizim uyguladığımız teknikle mobil enerji santrali olması nedeniyle çok avantajlı bir sistem. Sistem mobil olduğu için dalganın daha çok olduğu bölgelere taşınabiliyor.”

Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünün geliştirdiği bor katkılı neodyum ferrobor mıknatıslarının yeni jeneratör sisteminde kullanılmasının verimi yüzde 95′e çıkardığını kaydeden Coşkun, konvansiyonel jeneratörlerde verimin yüzde 75 ile 88 aralığında olduğunu söyledi.

-”DENEME ÜRETİMİ BAŞARILI”-

Projenin sahil kesimindeki yerleşim birimleri için yararlı bir uygulama olduğunu belirten Coşkun, projenin başarıya ulaşmasının sınırsız dalga potansiyelinin kullanımının önünü açtığını kaydederek, şunları bildirdi:

”Ortaya çıkacak uygulamalar birçok yatırımcı kuruluşun portföyünde yer alacak, dolayısıyla uygulamalarda ciddi bir artış görülecek. Bu uygulamanın da yatırımcılar açısından geniş bir zemin bulacağı kanaatindeyiz. Bundan sonra daha sığ bölgelerde elektrik üretimi yapabilecek modeller üzerinde çalışılması için bizim yürüttüğümüz çalışma zemin teşkil edecek. Enerji Bakanlığının desteğiyle projenin devamında kıyı bölgelerindeki lokal yerleşim birimlerinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere imalatı programda olan bir proje. Proje şu anda tamamlanmış durumda. Deneme üretimi başarılı bir şekilde sürüyor. Güç arttırımı ve projenin yaygınlaştırılması ve yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesiyle ilgili etapları çalışacağız bundan sonraki aşamada.”

Denizcilik Müsteşarlığının önerisi üzerine pilot uygulamayı Karasu ilçesinde başlattıklarını kaydeden Coşkun, ”İlk yaptığımız prototip santralin gerek duyduğu 8,5 metre minimum derinlik kıyıya 100 metre mesafede elde edilebildiği için bu bölgeyi pilot saha seçtik” diye konuştu.

Bahreyn’in başkenti Manama’daki Bahreyn Dünya Ticaret Merkezi (DTM), dünyada kendi elektriğini üreten tek gökdelen olarak biliniyor.  
 
AA muhabirinin aldığı bilgiye göre DTM’nin ortasındaki 26′şar metre uzunluğunda olan ve ilk kez 8 Nisan 2008′de çalıştırılan 3 rüzgar pervanesi, binanın elektrik ihtiyacının büyük kısmını sağlıyor.

DTM, 240 metre uzunluğunda ikiz gökdelen kompleksinden oluşuyor. Bahreyn’in başkenti Manama’da İngiliz mimar Tom Wright tarafından inşa edilen DTM, kendi rüzgar türbinlerine sahip dünyanın ilk gökdeleni.

İnşaat projesi ödül alan 50 katlı bina, Bahreyn’in simgesi haline gelmiş bulunuyor. Bina, aynı zamanda Bahreyn Finans Limanının ikiz kulelerinden sonra Bahreyn’in en yüksek ikinci binası olarak dikkat çekiyor. DTM binasının bazı örneklerinin, halen Dubai’de yapım aşamasında olduğu belirtiliyor.

-BAHREYN TİCARET LİMANI-

DTM’nin hemen karşısındaki Bahreyn Ticaret Limanı gökdeleni de ülkeye gelenlerin ilk dikkatini çeken yapılardan biri. Ticaret limanının bulunduğu bölgeye 7 gökdelen daha dikilmesi planlanıyor. Denizin üstüne yapılacak yeni gökdelenlerle yeni bir şehir doğacak.

Böylelikle malzemelerin verimlilikleri ve enerji kapasiteleri maksimum düzeye çıkardı.

Nanoteknolojiyle geliştirilen “piezoelektrik malzeme”lerle gelecekte hayal gibi gösterilen kendi enerjisini üreten otomobiller ve güdümlü ilaç sistemlerinde yeni çözümler geliştirilmesinin de yolu açıldı.

Nanoteknoloji üzerine özgün araştırmaları nedeniyle 1999′da dünyanın en prestijli ödüllerinden Feynman Nanoteknoloji ödülünü alan ve alternatif yakıt teknolojileri üzerinde 20 yıldır ABD ve Türkiye’den pek çok araştırma grubuyla çalışan Teksas Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tahir Çağın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, piezoelektrik malzemelerin bazı kristal ve seramik materyallerde bulunduğunu ve bu malzemelerin yıllardır elektronik ve mekatronik aygıtlarda yaygın biçimde kullanıldığını anlattı.

Piezoelektrik malzemelerin aynı saat pillerindeki quartz kristallerinde olduğu gibi mekanik etki ile elektrik alanı arasında köprü oluşturduğunu, saat pillerindeki gibi gerilim farkından mekanik titreşim ya da tam tersi şekilde titreşimlerden elektrik ürettiğini ifade eden Çağın, bu malzemelerin biyomedikal elektroniğinden atomik görüntüleme mikroskoplarına kadar çok geniş uygulama
alanları bulunduğunu söyledi.

Hayal edilen teknolojiler çok yakında

Bu malzemelere baskı uygulanması ya da esnetilmesi sonucu oluşan kutuplaşma ile elektriğin oluştuğunu belirten Çağın, bu malzemelerin ayrıca ayak ve vücut hareketlerinden elektriğin üretilmesi ya da ısı ve titreşim olarak kaybedilen enerjinin bir bölümünü dönüştürerek kendi enerjisini üreten otomobillerle, güdümlü nano ilaç taşıyıcı sistemleri gibi pek çok alanda da yeni çözümlere olanak sağlayacağını kaydetti.

Çağın, mekanik enerjiyi kullanılabilir elektrik enerjisine çeviren piezomalzemelerin üretildiği materyallerin kimyasını, alaşımlarını ve nano yapılarını optimize etmeyi hedeflediklerini belirterek şöyle konuştu:

“Özellikle fosil yakıtlara dayanan teknolojilerin yerine koyacağımız yeni enerjileri araştırıyoruz. Çalışmalarımızla zaten kullanılan bu piezoelektrik malzemeleri maksimum verim alacak seviyeye getirdik. Fosil yakıtların yerine sürdürebilir üretim ve yaşam bağlamında kayıp ısıyı kullanılabilir enerjiye dönüştüren termoelektrik sistemler, hidrojen ekonomisinde önemli rol oynayacak yakıt pilleri için hidrojen depolama ve taşıyıcı sistemler, yüksek verimli katalizörler ve membranlar ışık enerjisinin dönüştürülmesinde önemli kazanım sağlayacak nano sistemler yürüttüğümüz araştırmaların odağını oluşturuyor.

Bu nano yapılı malzemeler, örneğin bir ilacı taşıyan kapsülün vücudun belirli bir yerine gönderilmesi için etraftaki mekanik enerjiyi kullanmasında nano yapılı jenerator olarak kapsülün yapısında kullanılabilir. Bu nano yapılı piezomalzeme ilaç taşıyıcı kapsülleri güdümleme için gerekli küçücük enerjileri taşıma ortamında var olan salınımlardan kendileri üretebilecek. Bu salt mekanik enerjinin dönüştürülmesiyle sınırlı değil, benzer şekilde atık ısı, güneş enerjisinin dönüştürülmesinde de verimin uygun nano yapılar oluşturma yoluyla maksimize edilmesi de mümkün.”

Çağın, tüm dönüştürücülerin yüksek teknoloji cihazlarında hali hazırda kullanıldığını, verimin optimize edilmesiyle bunların yakın gelecekte tüketicilerin de kullandığı gündelik aygıtlarda yer bulacağını da kaydederek, “Bunlar şu an hayal gibi, ancak 5-10 sene sonra insanlar bunları sıklıkla kullanabilecekler” diye konuştu.

Prof. Dr. Çağın, çalışmalarının uluslararası bilim dergileri Physical Review, Applied Physics Letters, Chemical Physics de yayınlandığını, benzer konularla ilgili patent başvurularının olduğunu da sözlerine ekledi.

cnnturk.com

Enerji fiyatlarının zirve yaptığı şu günlerde bilim adamları alternatif kaynaklar için çalışmalarını hızlandırdı. Yapılan yeni bir araştırmada yerde jeneratöre bağlı 800 metre yükseklikte uçurulan tek bir uçurtmanın 10 kw elektrik ürettiği ortaya çıktı.  

Artan enerji fiyatları sanayiciyi ve tüketiciyi zor durumda bırakırken bilim adamları alternatif enerji kaynakları için yaptıkları çalışmalara hız verdi.

Hollanda’da yapılan bir araştırmada, yerde jeneratöre zincirle bağlanan ve 800 metre yüksekliğe bırakılan bir uçurtmanın 10 kw elektrik ürettiği belirlendi. Uçurtma sisteminden 100 megavatlık enerji elde edilmesi, 100 bin evin elektriğinin bu sistemle karşılanabilmesi anlamına geliyor.

İlk denemelerinde başarılı olan bilim adamları şimdi uçurtmadan 50 kw’lik elektrik üretmek için kolları sıvadı. ‘Ladermill’ adını verdikleri çalışmada bu sefer daha fazla uçurtma kullanılacak.

Araştırmayı yapan grubun başkanlığını yürüten Profesör Wubbo Ockels,”Uçurtma, enerji üretiminde ucuz maliyetli bir yol. Enerjiyi doğadan temin ettiğiniz zaman maliyetler daha da ucuz oluyor. Enerji fiyatları şu anda dünyanın gündemindeki sorun” dedi.

GOOGLE’DAN DESTEK

Projede Prof. Ockels’a destek veren Google ise yerden 800 metre yükseğe 0çıkabilen uçurtmalar için yatırım yaptı. Firma, bir Amerikan uçurtma imalatçısı ile anlaşarak bu işe 10 milyon dolar yatırdı.

Google ve Ockels’in ekibinin temel amacı, yerde üretilen enerjiden daha bereketli ve daha güvenilir olan ‘yüksek hızda esen rüzgardan elde edilen enerji’ projesini hayata geçirmek.

Son zamanlarda alternatif enerji kaynağı olan ve büyük şirketlerin yüklü yatırımlar yaptığı rüzgar trübinleri de ucuz maliyetli ve yenilenebilir enerji üretiyor ancak bunun maliyeti uçurtma sistemiyle kıyaslandığı zaman ortaya büyük bir fark çıkıyor.

Uçurtma sisteminde rüzgar ne kadar hızlı eserse o kadar fazla enerji üretiliyor. Rüzgarın esme hızı yerde daha az olduğundan geliştirilen yeni sistem, mevcut alternatif sistemlere göre daha avantajlı oluyor.

Uçurtma sistemini bilgisayar ortamında test ederek bundan daha fazla enerji sağlanması konusunda çalışmalar yapan İngiliz bilim adamı Allister Furey, ” Bugün bir rüzgar trübini kurmak bu sistemden kat kat daha maliyetli. Ne kadar fazla uçurtma uçurursanız o kadar fazla enerji edersiniz. Bunların detaylı çalışmalarını bilgisayarda hesaplıyoruz. Bu, geleceğin enerji kaynağı olabilir” dedi.

Yeni enerji elde etme sistemi uçurtma üreticilerini de harekete geçirdi. İngiliz ve Amerikan uçurtma üreticilerinin yanı sıra İtalyanlar da olabildiğince yükseğe çıkabilen uçurtma üretmek için çalışmalarına hız verdi.

İngiltere Rüzgar Enerjisi Kurumu ise kapılarının projeye açık olduğunu duyurdu.