Ay hakkında bilgi ve fotoğraflar

[admin]

"DÜNYA-AY SİSTEMİ" VE DÜNYA'YA ETKİLERİ

Merkür gezegeni büyüklüğündeki Ay'ın, Dünya'nın dörtte biri kadar bir yarıçapı, sekizde biri kadar kütlesi ve altıda biri kadar, kütle çekim kuvveti vardır. Dünya'ya olan uzaklığı, yörünge hareketi boyunca farklılık göstermektedir. En yakındayken; 345,400 km, en uzaktayken; 406,700 km dir. Dünya çevresinde, az miktarda eliptik olan yörüngesini; 27 gün, 7 saat ve 43 dakikada tamamlamaktadır.
Yıldız hareketlerine göre, ortalama Güneş zamanı cinsinden hesaplanan bu süreye, bir yıldız ayı adı verilir. Ay'ın, hafifçe eğimli olan kendi ekseni çevresinde, dönüş süresi de, bir yıldız ayına eşittir.
Ay'ın,
Dünya'
dan gözlemlenen bir Ay fazına tekrar dönebilmesi için, 360 dereceden biraz daha fazla yol alması gerekmektedir. Dolayısıyla, bir "Ay ayı" yaklaşık,"29,53 gün"dür.
Ay, bu süreyi tamamlarken; bir yörünge izler. Bu yörünge, adeta kurumuş hurma dalı eğrisinin, eğriliğine benzer. Yani Ay'ın, bu halden hale girerken izlediği; 29,5 günlük yörüngesi, Dünya yörüngesini keser ve hurma dalı gibi kavis çizer. Nitekim Kur'an da, Yasin Suresi'nde, bu durum şöyle ifade edilir:

Biz, ona (Ay'a), menziller(haller) takdir ettik , ta ki, kurumuş bir hurma dalına benzer bir yol izleyinceye kadar.

[YASİN(36)/39]

[/COLOR][/B]


GEL-GİT OLAYI

Ay'ın ağırlık merkezi, geometrik merkezinden, 2 km kadar Dünya tarafına yakındır. Bu nedenle de Ay'ın, Dünya'ya bakan yüzündeki yer çekimi, aksi yüzündeki çekimden daha fazladır.
Dünya ile Ay arasındaki çekim kuvvetleri, bazı ilginç olaylara neden olur. Bunlardan en belirgini, gel-git olayıdır. Dünya'nın, Ay'a bakan tarafındaki ve tam aksi yüzündeki okyanusta belirgin bir kabarma olur. Dünya, kendi çevresinde, Ay'ın döndüğünden çok daha hızlı döndüğü için, her iki kabarıklık da; Dünya çevresini dolaşarak, günde iki kez denizlerin çekilip tekrar yükselmesine (gel-gite) neden olur. Bu basitleştirilmiş bir modeldir, gel-git olayı, özellikle sahillerde çok daha karmaşıktır.

Fundy Körfezi, sular yükseliyor	Sular çekiliyor

Dünya'nın kendi etrafında dönüşü, gel-git kabartısını, Ay-Dünya hattının biraz daha ilerisine taşır. Bu da, Dünya ve Ay arasındaki kuvvetin, Ay ve Dünya'nın merkezlerini birleştiren çizginin dışına kaymasına neden olur. Aradaki bu kuvvet, Ay'ın, Dünya çevresinde dönüşünü hızlandırırken, Dünya'nın da, kendi çevresindeki dönüşünü yavaşlatır. Bunun sonucu olarak da günler, her yüzyılda, 1,5 milisaniye kadar uzar ve Ay'ın yörüngesi, senede 3,8 cm kadar, Dünya'dan uzaklaşır.

Ay'ın, her zaman aynı yüzünün Dünya'ya dönük olmasından da, bu asimetrik özellikteki çekim kuvveti sorumludur. Bu kuvvet, Ay'ın, kendi etrafında dönüşünü yavaşlatarak, senkronize hale gelmesine neden olmuştur. Dünya'nın da yavaşlaması ile, zaman içinde Ay ve Dünya, karşılıklı senkron hale gelecek ve sonuçta Dünya'nın da, hep aynı yüzü, Ay'a dönük hale gelecektir.

AY OLMASAYDI

Ay olmasaydı, Dünya'nın ekseni, devamlı değişerek, içindeki yaşama zarar verecek; sert iklim değişikliklerini tetikleyecekti. Ay'ın kütle çekimi, bu tür salınımaları, yok edip iklimleri dengelemektedir. Ay gel-gitleri, Güneş Sistemi'ndeki benzerlerine göre, üç kez daha uzun olmaktadır. Ay, gezegenimizde yaşamın oluşması kadar, sürmesinde de önemli bir role sahiptir. Bu durum, Dünya dışı yaşamın, Ay ve Dünya çiftine benzer gezegen sistemlerinde olabileceği düşüncesini akla getirmektedir.   


AY'IN PARLAKLIĞI VE EVRELERİ


Ay, Güneş'ten aldığı ışınları, yansıtmaktadır ve böylece Güneş ışınlarıyla aydınlanan kısmı, her gece farklı açılardan görülür. Bunlar yeniay, ilk dördün, dolunay ve sondördün adları ile anılırlar. Bu evreler(haller), yaklaşık bir haftalık aralarla, birbirlerini izlerler.


YENİAY

Bu evrede, uydumuz olan Ay, gerçekte görünmez gibidir. Çünkü Güneş, Ay'ın, bize görünmeyen kısmını aydınlatır. Ayrıca bu evrede, Ay'ın uzanım açısı, sıfır olduğundan; Ay, Güneş ile beraber hareket eder. Yani Güneş'le doğar, Güneş'le batar. Gün geçtikçe uzanım açısı artacağından, Ay, Güneş'e göre daha geride kalacak ve yavaş yavaş görülmeye başlayacaktır.

İLKDÖRDÜN VE SONDÖRDÜN

Bu evrelerde ise aydınlanmış kısım ile karanlıkta kalan kısım, tam bir dik açı oluşturur. Böylece Dünya'dan, aslında aydınlanmış olan Ay yüzeyinin yarısı görülür. İlk dördün evresinde, Ay'ın uzanım açısı, 90 derece, sondördün evresinde ise 270 derecedir.



DOLUNAY


Bu evrede Ay yörüngesi ile Güneş tam karşı karşıyadır. Bu durumda Ay, gün doğumundan gün batımına kadar, tam bir yuvarlak şekil ile bütün bir gece gökyüzünde görülür. Ay'ın her dört evrelik çevrimi, "29,5 gün"de tamamlanır ve bu periyoda kavuşum ayı adı verilir.

AY TUTULMASI

Ay tutulması, sadece, Ay dolunay evresindeyken, Dünya'nın gölgesinin bir kısmından geçerse, gerçekleşir. Dünya'nın gölgesi, birbiri içine geçmiş iki huni benzeri bileşenden oluşur. Dünya, Güneş'in ışığının tümünü değilde, belirli bir kısmının Ay'a ulaşmasını engellediği bölgeye Penumbra veya Yarıgölge denir. Umbra veya Tamgölge bölgesi ise, Dünya'nın, Güneş'ten Ay'a doğru gelen ışığı tamamen engellediği bölgedir.

Üç tür Ay tutulması görülür:

1. Penumbral Ay Tutulması;
Ay, Dünya'nın Penumbra gölgesinden geçer, bu gözlemler çok kısa ve gözlenmesi zordur. Bilimsel açıdan önem taşır.


2. Parçalı Ay Tutulması;
Ay'ın bir kısmı, Dünya'nın Umbra gölgesinde geçer, bu olay, çok rahat bir şekilde, çıplak gözle gözlenebilir.


3. Tam Ay Tutulması:
Ay'ın tümü, Dünya'nın Umbra gölgesinden geçer. Bu olay, Ay'ın görünen renginin, değişime uğramasıyla hemen göze çarpar.

Eğer her 29,5 günde bir dolunay gerçekleşiyor ve Ay tutulması, sadece dolunay evresinde oluşuyor ise, neden her dolunay evresinde, bir Ay tutulması gerçekleşmiyor. Bunun nedeni, Dünya etrafında dolanan Ay'ın, yörüngesinin, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesine (ekliptik) göre, yaklaşık 5 derece eğimli olmasından kaynaklanmaktadır. Bunun anlamı, Ay, çoğu zamanını, Dünya'nın yörüngesinin ya altında ya da üstünde geçiriyor olmasıdır.

Güneş etrafında dolanan Dünya'nın, yörünge düzlemi çok önemlidir. Çünkü Dünya'nın gölgesi, bu düzlem üzerinde bulunur. Çoğu zaman dolunay evresindeki Ay, Dünya'nın gölgesinin ya üstünden, ya da altından geçerek, gölgeyi tamamen kaçırır. Dolayısıyla tutulma, gerçekleşmez. Fakat yılda, iki ile dört kez Ay, Dünya'nın Penumbra(yarıgölge) veya Umbra gölgesinin(tamgölge), belirli kısmından geçer ve yukarıda anlatılan üç tür Ay tutulmasından biri gerçekleşir.

Dr. Bahri Güldoğan

Kaynaklar
1) Ayşegül Yılmaz, Smart-1 Ay'ın Sırlarını Çözme Peşinde, Bilim ve Teknik, Ekim 2005.
2) "Ay Neden Yapılı", Bilim ve Teknik, Ekim 2001(Science 7 Eylül 2001).
3) Patrick Moore, Gezegenler Klavuzu, Tübitak Popüler Bilim Kitapları,1998.
4) J. Kelly Beatty and Andrew Chaikin, The New Solar System, Cambridge University, Press,1990 ew.
5) K. R. Lang, "The Cambridge Guide to the Solar System", Cambridge University, Press,2003 eh
6) O.Demircan, G. Bayer, "Evrende Yaşadığımız Yer Güneş Sistemi", Doruk yayınları,1997.
7) rasathane.ankara.edu.
nineplanets.org
9) csep10.phys.utk.edu.

10) dione.astro.science.ankara.edu

[DreiMalAli]

Yukardaki yazının şu bölümü tamamen yanlış. Ve bu bölüm için verilen resim gerçekleri yansıtmıyan bir adatmacadır:

Ay, bu süreyi tamamlarken; bir yörünge izler. Bu yörünge, adeta kurumuş hurma dalı eğrisinin, eğriliğine benzer. Yani Ay'ın, bu halden hale girerken izlediği; 29,5 günlük yörüngesi, Dünya yörüngesini keser ve hurma dalı gibi kavis çizer. Nitekim Kur'an da, Yasin Suresi'nde, bu durum şöyle ifade edilir:

Biz, ona (Ay'a), menziller(haller) takdir ettik , ta ki, kurumuş bir hurma dalına benzer bir yol izleyinceye kadar.

[YASİN(36)/39]

Ay'ın Güneş etrafındaki yörüngesinin şekilde verilen yörüngeye benzemez ve hurma dalı gibi bir kavis çizmez. Ay'ın Güneş etrafındaki yörüngesi her zaman ve her noktasında içbükeydir.
http://www.ateistforum.org/index.php?showtopic=47383&pid=768909&st=0&#entry768909

Sevgiler

[admin]

Hurma dalının kavisini çizebilirmisiniz?

[DreiMalAli]

Hurma dalının kavisini çizebilirmisiniz?

Hurmanın dalı var mıdır? diye sormak daha doğru olurdu herhalde. Bana kalırsa hurmanın dalı yoktur. Ama biyolog olmadığım için, kesin bir iddiada bulunmayayım.
Fakat buradaki sorun bu değil.

1.
Burada Ay'ın Güneş etrafında çizdiği yörünge için bir resim verilmiş.
Resim şu:



Ay'ın Güneş etrafındki yörüngesi güya ilmikler çiziyor.
Bu ise yanlış!

Ay'ın Dünya etrafındaki yörünge hızı v1 ve
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörünge hızı v2 ise...
Ay Güneş etrafında dönerken ilmikli bir yörünge çizebilmesi için, v1 > v2 olması gerekir.
Gerçek durum ise tam tersine: v2 v1'in yaklaşık 30 katıdır.
Bu yüzden Ay'ın Güneş etrafındaki yörüngesinde ilmik benzeri durumlar bulunmaz.

Buradan; yazı sahibinin (Dr. Bahri Güldoğan'ın) konu hakkında uğraşmadığını, bir yerlerden okuduğunu, fakat üzererinde düşünmeyip, ezbere yazdığını tahmin edebiliriz.

2.
Benzer yanlışlık şurada da var (muhtemelen yanlış bilginin asıl kaynağı): http://www.kuranmucizeleri.com/bilimsel_mucizeler_12.html
Site sahibi (Harun Yahya) mucize üstüne mucize icat etmekle tanınıyor.
Bu linkte "hurma dalı" için bir resim de verilmiş:



Bana kalırsa bu resimdeki şey bir "dal" değil, bir "salkım" veya bir "salkım çöpü"dür.
"Dal" ile "salkım" arasında ne fark var, ne zaman "dal" ve ne zaman "salkım" terimleri kullanılır? Hiç bir fikrim yok! Önceden de belirttiğim gibi, ben bir biyolog değilim.

Verdiği resmindeki "hurma dalı"nın eğriliği; bir "S" harfine ve/veya bir sinus eğrisine benzediği için, Ay'ın yörüngesi için çizdiği resmi "S" harfine/sinus eğrisine benzetmek için elinden geleni yapmış:



Bu resme bakarsak, güya Ay'ın Güneş ertrafındaki yörüngenin bazı bölgeleri içbükey, bazı bölgeleri ise dışbükey.
Konudan anlamadığı açıkca belli olan Harun Yahya "hurma dalına"... Pardon "hurma salkımına" bakarak Ay'ın yörüngesini tesbit etmiş(!).
Ve tabiki yanlış!

Dünya'nın Ay'a uyguladığı çekim kuvvetine F1 ve
Güneş'in Ay'a uygıladığı çekim kuvvetine F2 dersek...
Yörüngenin bir noktasının dışbükey olması için, o noktada Ay'a etki eden toplam kuvvet Güneş'e doğru değil, Güneş'e ters yünde olması gerekir. Bu kuvvet Ay'ı Güneş'ten uzaklaştıcak şekilde yönlenmiş olması gerekir.
Yani F = F1 + F2 vektörünün Güneş'e ynlenen bir bileşkesinin bulunmaması, ters yönlenmiş bir bileşkesinin mevcut olması gerekir.

Oysa durum öyle değil.
F1'in mutlak değeri sabit sayılır.
F2'nin mutlak değeri değişken olsa da... En kötü durumda dahi (= Ay Güneş'ten en uzak konumda iken) F2 > 2*F1 "dir.
Yani Ay'a etki eden toplam kuvvetin her zaman Güneş'e doğru yönelmiş bir bileşkesi vardır. Bu durum yörüngenin her noktası için geçerlidir.
Bu yüzden Ay'ın Güneş etrafanda çizdiği yörüngenin hiç bir noktası dışbükey olamaz.

Ay'ın Güneş etrafında çizdiği yörünge ve bu yörüngenin her noktası sadece ve sadece içbükeydir.


Sevgiler

[admin]

Ben ilahiyatçı değilim. Arapçada bilmem. Fakat bilenlerden duyduğum kadarıyla Arapça kelimelerin Türkçe tercümesinde bazı sıkıntılar var.

Yasin Süresinin 36/39 kısmı değişik meallerde farklı çeviriler car. Kimisi sap demiş. Kimisi dal, kimisi çöp demiş. İlgili çeviriler için bakınız:
http://www.agnostik.org/kuranda-ara.php?sure=36&ayet=39

Koskoca evreni görmezden gelip dala çöpe takılmanın lüzumu yok. Birde meal değil tefsir okumak gerekir. Çünkü tefsirlerde çeviri problemi minumuma iner. Oradaki anlamını okursanız aklınızdaki şüpheler azalacaktır.

Selametle kalın

[DreiMalAli]

Buradaki soru fiziksel bir soruydu. Hangi tercüman, neyi yanlış çevirmiş sorusu değildi.

Dala çöpe takılan birileri var! Doğru!
Mesela verdiğiniz linkdeki tercümelerden anladığım, tercümanlar da Koskoca evreni görmezden gelip dala çöpe takılmışlar bolca.

Kimisine göre Ay'ın şekli hurma dalına benzerken, kimisine göre Ay'ın yörüngesi (ne etrafında yörüngesi olduğu ise belli değil).
Kimisine göre Ay'ın şekli hurma dalına dönecek iken (benzeyecek iken), kimisine göre Ay hurma dalına dönecek (fırıldak gibi).
Vs. vs.

Eh maşallah!
Bu tercümelerle epey çeşitli Ay yörüngesi bulursunuz.
Meal değil tefsir okuyanlar da dala çöpe takılmaz hemen koskoca evreninin sırrına erişir artık.

Sevgiler

[admin]

Yazılan yazıların hepsini tekrar okudum. Sizde bir daha okuyun isterseniz.

[ilkertulubas]

Ekteki dosyayı açın. Ve moon- earth- sun seçimini yapın, Ayın yörüngesini izleyebilirsiniz.

[ilkertulubas]

başka bir seçenek

[admin]

resimdeki hurma sapının aynısı gibi. Teşekkürler

[ysfbil]

Suphan Allah, Allah görmeyen gözleri açsın.

[DreiMalAli]

Yazılan yazıların hepsini tekrar okudum. Sizde bir daha okuyun isterseniz.

Ben de tekrar okudum.
Ay’ın yörüngesi ile ilgili henüz hiç bir bilgi kırıntısı yazmadığınızı, tekrar tesbit ettim.
Ayrıca meal ve tefsir hokus-pokusu ile “aklımdaki şüphelerin azalacağı” kehanetinize tekrar hayran kaldım.

Sevgiler

[DreiMalAli]

Ekteki dosyayı açın. Ve moon- earth- sun seçimini yapın, Ayın yörüngesini izleyebilirsiniz.

başka bir seçenek

Merhaba ilkertulubas.

Oh be!
Nihayet konu ile ilgili bir kaç cümle ve bir kaç ima.
Birinci simulasyonu tanıyordum zaten. İkincisi de gayet güzel yapılmış bir simulasyon. İlkokul veya ortaokul talabelerine yörünge anlatımında kullanılabilir simulasyonlar. Oluşabilecek bazı yörünge türlerini de göstermek mümkün.
Fakat bizim konumuza açıklık getirmiyorlar maalesef. İkinci simulasyonda (Gravity and Orbits) çizilen Ay yörüngesi şu:




Bu resimde verilen yörünge, Ay’ın gerçek yörüngesi değil. Ay’ın gerçek yörüngesinden çok çok uzak bir yörünge. Bunu anlamak gayet kolay.

1.   Dünya’nın Güneş etrafında dairesel bir yörünge çizmesi doğru. Bu dairenin yarıçapı yaklaşık 150 milyon km’dir. Ay ise Dünya etrafında 384 bin km’lik bir daire çizer. Yani Ay Dünya’dan ancak 384 bin km uzaklaşabilir. Bunları oranlarsak 150 000 000/384 000 = 390 buluruz. Simulasyonda Dünya yörüngesinin yarıçapı yaklaşık 7,5 cm kadar. Bu durumda Ay Dünya yörüngesinden ancak 7,5/390 = 0,02 cm uzaklaşabilir. Bu 0,2 mm’lik farkın ise aslında simulasyonda gözükmemesi gerekir. Çünkü simulasyonda her yörünge çizgisi 1 mm veya daha kalın çizilmişler.
Oysa simulasyonda Ay Dünya yörüngesinden 0,5 cm kadar uzaklaşabiliyor. Uzaklaşması gerenden 25 kat daha fazla uzaklaşıyor.
Eğer Ay gerçekten simulasyondaki gibi Dünya yörüngesinden 5 mm uzaklaşmış olasaydı, Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesinin yarıçapı  150 000 000*0,5/7,5 = 12 milyon km olması gerekirdi. Ama biliyoruz ki, Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesinin yarıçapı sadece 384 bin km’dir.

2.   Dünya Güneş etrafında 365 günde bir sefer döner. Ay ise Dünya etrafında 27 günde bir sefer döner. Bu yörünge sürelerine bakarsak, Ay Dünya etrafında 365/27 = 13,5 sefer döner.
Oysa simulasyonda Ay Dünya yörüngesi etrafında sadece 11 sefer dönüyor.

3.   Güneş, Dünya ve Ay’ın kütlelerine, birbirine uzaklıklarına ve yörünge sürelerine bakarak, Ay’ın Güneş etrafındaki yörüngesinin her noktasının içbükey olduğunu tahmin etmek çok kolay: http://www.ateistforum.org/index.php?showtopic=47383&st=0  Tam olarak nasıl olduğunu hesaplamak ise, aslında zor bir uğraş değil.
Oysa simulasyonda Ay yörüngesi çoğu yerde içbükey iken, bazı yerlerde (11 defa) “sivrilik” gösteriyor. Bu sivrilik bizim Ay’ın yörüngesi için mümkün değildir. Fizik kurallarına aykırıdır.

İlkertulubas.

Ay’ın yörüngesinin şeklinin nasıl olduğunu zaten biliyorum. Nasıl hesaplanabileceğini de. Bu bilgilerimden emin olmasam, ilk iletimi zaten yazmazdım.
Eğer bir simulasyon hakkında gerekli temel bilgiler verilmemişse (kütle, yarıçap, yörünge süresi vs. gibi), o simulasyonun bir getirisi olmuyor. En azından konumuz hakkında bir getirisi olmuyor.

Ay’ın Güneş etrafındaki yörüngesi için internette sağlıklı bilgiler de mevcut. Wikipedia’ya bakmak yeterli veya ciddi astronomi sayfalarına.

Bizim yapabileceğimiz en iyi şey, internetteki kirli bilgileri sorgusuz-sualsiz kabul etmektense, kendi doğru bildiğimiz fizik/matematik bilgilerimize dayanarak, bu yörüngeyi tahmin etmek ve/veya hesaplamak olabilir.

Sevgiler

[DreiMalAli]

resimdeki hurma sapının aynısı gibi. Teşekkürler

Haydaaaaa...
Ne çabuk fikir değiştirdiniz böyle?
Bu başlığın ilk iletisinde Ay’ın yörüngesi/ hurma sapı güya şöyle idi (ilmikli bir yörünge):



Şimdi ise ilmiklerden vazgeçtiniz ve “sivri” noktaları olan bir yörüngede/hurma sapında karar kıldınız:



Bu fikir değiştirmenizin nedeni nedir?

Bu yörüngelerin/hurma saplarının ya birisi doğrududur, ya da diğeri. İkisi birden doğru olamaz. Ama her ikisi de yanlış olabilir. Ki öyledir. Hurma sapını bilmem ama, Ay için verilen bu iki yörüngenin her ikisi de yanlıştır.

Hurma sapına bakarak Ay yörüngesi çizilmiyor.

Sevgiler

[DreiMalAli]

Edit: Kutsal değerlere hakretten mesajın içeriği değiştirildi. DreiMalAli cezalı.