Türk Fizik Derneği Başkanı Prof. Dr. Baki Akkuş, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’ne (CERN) ziyaretini gerçekleştirmesini ve en kısa zamanda Türkiye’nin CERN’e üyelik başvurusunun yapılmasını beklediklerini bildirdi.

Türkiye’nin ekonomi ve terörle boğuştuğu bir ortamda Cumhurbaşkanı Gül’ün CERN’i ziyaret etmeyi kararlaştırmasının Türk Fizik Derneği tarafından bilim ve teknolojinin öneminin devletin en yüksek makamı ve devletin diğer organları tarafından da yeterince algılandığının göstergesi olarak kabul edildiğine işaret eden Akkuş, şunları kaydetti:

“Bu ülkemiz adına sevindirici bir gelişmedir. Sayın Cumhurbaşkanımızın bu ziyaretini en kısa zamanda gerçekleştirmesini bekliyoruz. CERN’e üye olan ülkelerin ve diğer gelişmiş ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının CERN’ü ziyaret etmeleri ve destek vermeleri yanında Cumhurbaşkanı Gül’ün de CERN’ü ziyaret etmesinin çok anlamlı ve önemli olduğunu, ülkemize uluslararası camiada saygınlık kazandıracağını düşünmekteyiz.”

“Türkiye CERN’e üye olmalı”

Türk Fizik Derneğinin, gözlemci statüsünde olan Türkiye’nin CERN’e üye olması gerektiğini yıllardır savunduğunu, konuyu her platformda gündeme getirdiğini ve çok ciddi girişimlerde bulunduğunu anlatan Akkuş, derneğin Türkiye’nin CERN üyeliğinin gerçekleşmesi için 2 Mayıs 2005′de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a yazılı başvuruda bulunduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Başbakanlık, CERN üyeliğimiz konusundaki bu yazımızı yasal olarak görevlendirilmiş olan Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’na (TAEK) yollayarak görüş sordu. TAEK Başkanı Okay Çakıroğlu imzalı cevabi yazıda, ülkemizin CERN’e tam üyeliğinin gerçekleşmesinin TAEK tarafından olumlu ve elzem bulunduğu belirtilmiştir. Dernek olarak bu konudaki fikirlerimizi anlatabilmek için, 19 Şubat 2008 tarihinde Cumhurbaşkanı Gül tarafından kabul edildik ve CERN üyeliği konusunda kendilerinden destek sözü aldık.”

Akkuş, Cumhurbaşkanı ile görüşmelerinin ardından 14 Nisan 2008′de Cenevre-İsviçre’de TAEK Başkanı Okay Çakıroğlu ve CERN Direktörü Robert Aymar arasında Türkiye’nin üyeliğinin ilk adımı olan işbirliği anlaşması imzalandığını anımsattı.

“İleri teknoloji üreten bir Türkiye’nin, gencecik evlatlarını yitirmesine yol açan terör belasını bertaraf edeceğine, refah seviyesi yüksek, bölgesinde süper güç ve dünyada güçlü bir ülke olacağına şüphe yoktur” diyen Akkuş, “Onun için Sayın Cumhurbaşkanımızın CERN ziyaretinin ülkemiz bilim camiası ve ülkemiz için çok önemli olduğu açıktır. Bu nedenle Cumhurbaşkanı Gül’ün CERN ziyaretini gerçekleştirmesini ve en kısa zamanda Türkiye’nin CERN’e üyelik başvurusunun yapılmasını bekliyoruz” görüşünü dile getirdi.

Akkuş, Cumhurbaşkanı’nın CERN’e yapacağı muhtemel bir ziyareti sırasında, TAEK, “Türk Hızlandırıcı Merkezi” Projesi, Türk Fizik Derneği, Balkan Fizik Birliği yetkililerinin yer aldığı bir heyetle gerçekleştirmesinin büyük bir etki yaratacağını da belirtti.

CERN’e üyeliğin maliyeti

CERN’e üyelik aidatının her ülke için aynı olmadığını belirten Akkuş, bu konuda şu bilgileri verdi:

“CERN’e üyelik aidatı her ülkenin GSYİH’nın belirli miktarına göre değişiyor. Eğer Türkiye 2007 yılında başvuru yapsaydı ödemesi gereken başvuru aidatı yıllık 15-20 milyon dolar civarında olacaktı. Ama bu miktarın ilk yıl için yüzde 90′ı Türkiye’nin bilimsel alt yapısının modernize edilmesi için kullanılacaktı.

İlk yıldan sonra ödenecek aidat da azalıyor. Bizim üniversitelerimiz, üyeliğin ardından CERN’e proje önerisi verecekler. Bu projeler kapsamında CERN yetkilileri Türkiye’ye gelerek incelemelerde bulunacaklar ve projeleri destekleyecekler. AB Çerçeve programında olduğu gibi vereceğimiz katkı payı, alt yapı ve projelerle bize geri dönecek. CERN’e üyelik aynen AB’ye üyelik gibi. Bilimsel alt yapınız inceleniyor ve kriterlere 3-4 yıl içinde uymanız gerekiyor.”

Üyelik başvurusunun yapılmasının ardından CERN Konseyinin, oy birliği ile Türkiye’nin üyeliğini kabul etmesi gerektiğini, burada siyasi birtakım kriterlerin söz konusu olduğunu anlatan Akkuş, “Onun için  Cumhurbaşkanımızın bu sürece en üst makam olarak girmesini istiyoruz. Bu nedenle üyelik başvurusunda
Cumhurbaşkanı çok kritik bir noktada” dedi.

Bazı çevrelerin CERN üyeliğine karşı olmadığını, üyelikten önce Türkiye’nin alt yapısını güçlendirmesi görüşünü savunduklarını ifade eden Akkuş, ilgililerin kararıyla TAEK’in başvuru sürecini başlatılabileceğini bildirdi.

Prof. Dr. Baki Akkuş, CERN’de gerçekleştirilen parçacık fiziği araştırmalarının, günümüzde kullanılan ve insanların yaşamını kolaylaştıran elektronik, iletişim, bilişim, malzeme, lazer fiziği, plazma fiziği, süperiletken mıknatıslar, nükleer tıp, yeni enerji kaynakları, yeni reaktör sistemlerinin geliştirilmesi, yeni elementlerin keşfi, nanobilim, savunma sanayi ve mühendisliğin çeşitli dalları gibi çok çeşitli ileri teknolojilerin üretiminin yolunu açtığını kaydetti.